CHÚNG TA BẮT ĐẦU “NĂM A”: ĐIỀU GÌ LÀM CHO NĂM NÀY TRỞ NÊN ĐẶC BIỆT?
Tom Hoopes
Đây là Năm Phụng Vụ của Tin Mừng Mát-thêu - Năm của Nước Trời. Sau đây là cái nhìn tổng quan để chúng ta khởi đầu.
Chào mừng bạn bước vào Năm Phụng Vụ A, năm mà các bài Tin Mừng trong Thánh Lễ chủ yếu được trích từ Tin Mừng theo Thánh Mát-thêu. Thật ý nghĩa khi khởi đầu năm mới bằng việc nhìn lại những điểm độc đáo của cuốn sách đầu tiên trong Tân Ước.
Trước hết, Tin Mừng Mát-thêu hoàn toàn xoay quanh chủ đề Nước Trời.
Nếu cụm từ “Nước Trời” khiến bạn khó hình dung, đây là điều dễ hiểu, bởi ngày nay chúng ta thường chỉ gặp các “vương quốc” trong truyện cổ tích, thì cách bản Kinh thánh Giêrusalem (Jerusalem Bible) mô tả có thể hữu ích.
Bản dịch này gọi Tin Mừng Mát-thêu là: “bản hiến chương vĩ đại của trật tự mới, mà trong Đức Kitô, hoàn tất chương trình của Thiên Chúa”.
Người thiết lập một trật tự mới, một vương quốc mới, bởi vì trong Tin Mừng Mát-thêu, Đức Giêsu được công bố là Con Thiên Chúa. Các tông đồ khẳng định điều này khi Chúa Giêsu đi trên mặt nước, và khi Người trực tiếp hỏi họ xem họ nói Người là ai.
Chúa Giêsu cũng diễn tả Người là Con Thiên Chúa qua các dụ ngôn về chính mình, ngay cả những kẻ chống đối Người cũng gọi Người là Con Thiên Chúa khi Người bị treo trên thập giá.
Thứ đến, Tin Mừng Mát-thêu đem đến cho chúng ta những chi tiết không thể quên được mà không sách Tin Mừng nào khác có.
Chỉ nơi Mát-thêu, chúng ta nghe trình thuật về biến cố truyền tin cho Thánh Giuse, cũng như câu chuyện về các nhà chiêm tinh, ngôi sao Giáng Sinh, và sự chống đối của Hêrôđê Cả. Chỉ Mát-thêu mới nói với chúng ta rằng Đức Giêsu là Đấng hiền lành và khiêm nhường trong lòng, và rằng ách của Người thì êm ái, gánh của Người thì nhẹ nhàng
Mát-thêu cũng trao cho chúng ta giáo huấn cao trọng nhất về Con Đường của Nước Trời, qua bản trình bày phổ biến nhất (và trọn vẹn nhất) về Các Mối Phúc và những việc của lòng thương xót. Hầu hết những chi tiết độc đáo của Mát-thêu đều liên quan trực tiếp đến Nước Trời.
Chỉ trong Mát-thêu, chúng ta mới biết rằng Nước Trời giống như một cánh đồng có lúa tốt và cỏ lùng, giống như chiếc lưới gom vào cả cá tốt lẫn cá xấu - nhưng đồng thời cũng là viên ngọc quý giá và kho báu được chôn giấu trong ruộng.
Và cũng chính Mát-thêu cũng trao cho chúng ta lời tuyên bố rõ ràng nhất về quyền tối thượng của Phêrô và chìa khóa Nước Trời, món quà lớn lao Thiên Chúa ban cho Giáo hội - trong suốt đời sống của Đức Giêsu nơi trần thế và cả sau khi Người lên trời.
Thứ ba, Tin Mừng Mát-thêu thuật lại câu chuyện của Nước Trời qua nhiều giai đoạn
Mát-thêu cho chúng ta thấy mạch phát triển của Nước Trời, và chúng ta đã thấy điều này ngay trong Mùa Vọng và Mùa Giáng Sinh.Chuẩn bị cho Nước Trời. Tin Mừng Mát-thêu mở đầu bằng gia phả (bài Tin Mừng của Lễ Giáng Sinh!), cho thấy Đức Giêsu xuất thân từ dòng dõi Đavít và Ápraham; và các chương 1–2 kể lại việc Người khởi đầu cách khiêm tốn và nhỏ bé.
Công bố Nước Trời. Khi Gioan Tẩy Giả công bố: “Hãy sám hối, vì Nước Trời đã đến gần!” vào Chúa Nhật II Mùa Vọng, ông mở đầu sứ điệp mà Đức Giêsu triển khai sâu rộng trong các chương 3–7.
Những bằng chứng Nước Trời. Trong Chúa Nhật III Mùa Vọng, Gioan hỏi xem Đức Giêsu có phải là “Đấng phải đến” hay không, và Đức Giêsu đáp bằng những bằng chứng mà Người tiếp tục trình bày trong các chương 8–10.
Giáo hội và Nước Trời. Mát-thêu trình bày Giáo hội như hình thức đầu tiên của Nước Trời trên trần gian, với những quy tắc sống trong đó, ở các chương 14–17.
Thời sau hết. Chúng ta nghe Đức Giêsu mô tả thời cánh chung vào Chúa Nhật I Mùa Vọng, và nhiều hơn nữa trong các chương 19–25.
Khải hoàn của Vua. Dĩ nhiên, cái chết và sự phục sinh của Đức Giêsu, cùng với việc Người lên trời, kết thúc Tin Mừng trong các chương 26–28.
Thứ tư, Đức Giêsu hoàn tất toàn bộ các lời ngôn sứ của Do Thái giáo - và rồi còn vượt xa hơn thế nữa.
Mát-thêu nhấn mạnh rằng Đức Giêsu tương tự nhưng cao trọng hơn các nhân vật trong Cựu Ước.
Giống như Môsê, trong Tin Mừng Mát-thêu, Đức Giêsu ban Lề Luật từ trên núi; nhưng khi trích dẫn Lề Luật, Người thêm vào: “Còn Thầy, Thầy bảo anh em…”
Mát-thêu trình bày Đức Giêsu như Người Tôi Tớ Đau Khổ của ngôn sứ Isaia.
Trong Tin Mừng Mát-thêu, Đức Giêsu là Đấng cao trọng hơn Giôna, cao trọng hơn Salômôn, và cao trọng hơn Đền Thờ; Người cũng biến đổi lễ Vượt Qua — và hứa ban một bữa tiệc lớn lao hơn sẽ đến.
Nhưng hơn thế nữa, trong Mát-thêu, Đức Giêsu còn tiến xa hơn: Người mở ra cho toàn thế giới vương quốc vốn thuộc về Dân Riêng của Người, bảo rằng “nhiều người” sẽ đến từ khắp cùng trái đất để dự tiệc với Ápraham, Isaác và Giacóp.
Người nói rằng vườn nho mà Người đã chăm sóc cho Dân Tuyển Chọn suốt thời Cựu Ước sẽ có những tá điền mới; và bữa tiệc vốn chỉ dành cho khách được mời nay được mở rộng cho toàn dân.
Sau hết, như Mát-thêu tường thuật, Đức Giêsu là vị Vua được trao “mọi quyền trên trời dưới đất”, nhưng vương quốc của Người lại thuộc về trẻ nhỏ và người nghèo; đó là Nước Trời nơi sự công chính được đặt lên trên hết; và các môn đệ của Người được sai đi để “làm cho muôn dân trở thành môn đệ”.
Và thật an ủi biết bao, Mát-thêu khẳng định rằng Đức Giêsu đã nói: “Và đây, Thầy ở cùng anh em mọi ngày cho đến tận thế”.
Nt. Anna Ngọc Diệp, OP
Chuyển ngữ từ: aleteia.org