MÙA CHAY VÀ HÀNH TRÌNH TRỞ VỀ
Mùa Chay năm nay (2026) được khởi đầu vào dịp Tết Bính Ngọ-Âm Lịch cũng là thời điểm đoàn tụ gia đình theo truyền thống Việt Nam; chính bầu khí “trở về nhà” cho tôi nghĩ đến Mùa Chay và những hành trình trở về linh thiêng.
*Trở về với chính mình: có thể nói, đây là cuộc trở về đầu tiên và thiết yếu mà chúng ta cần thực hiện trong Mùa Chay. Trở về với chính mình để nhìn nhận sự thật hư vô và mong manh của đời mình, một hiện hữu vốn mang thân tro bụi và sẽ trở về bụi tro; việc trở về này đã được Giáo Hội mời gọi chúng ta thực hiện ngay đầu Mùa Chay qua nghi thức nhận tro vào Thứ Tư Lễ Tro. Trở về với chính mình được nói ở đây không phải là hành trình quy ngã trong tự ti hoặc tự mãn, nhưng là hành trình hướng đến “cái mình là” trong ý định của Đấng Tạo Thành, nói khác đi đó là nhìn về chính mình trong ý định tạo dựng của Thiên Chúa; đây cũng là việc nhận diện chính mình trước Tôn Nhan Thiên Chúa, để khi nhận biết rõ chân lý về chính mình: là một hiện hữu vốn từ bụi đất nhưng được làm người nhờ Sinh Khí của Thiên Chúa (St 2,7) và hiện đang là một hữu thể người yếu đuối, vấn vương bụi đời cần đến lòng thương xót tha thứ và sự tác thánh của Thiên Chúa. Như vậy, trở về với chính mình là bước khởi đầu của hành trình lãnh nhận ơn Tái Sinh và được phục hồi ơn Làm Nghĩa Tử. Trở về với chính mình cũng là bước khởi đầu cho hành trình trở về với Thiên Chúa. Không có bước khởi đầu này có lẽ khó có bước trở về với Thiên Chúa; bởi: Thiên Chúa tạo dựng nên chúng ta không cần chúng ta nhưng Ngài không thể cứu chúng ta nếu không có chúng ta (St. Augustino). Trở về với chính mình như đề cập đến ở đây cũng là việc thể hiện ước muốn được Thiên Chúa xót thương và ban ơn Cứu độ.
Hãy trở về với chính mình! Hãy hoán cải để tìm gặp chính mình trước Tôn Nhan Thiên Chúa, Đấng Tạo Hoá và Đấng Cứu Độ rồi chúng ta sẽ thấy đường về nhà Cha Trên Trời!
*Trở về với Thiên Chúa: Trở về với Thiên Chúa không phải là hành trình riêng trong Mùa Chay nhưng là “đường sống cho con người”, một hành trình kéo dài suốt đời người và cũng là hành trình quyết định cho số phận đời sau của chúng ta; Bởi lẽ: chúng ta được dựng nên cho Thiên Chúa và lòng chúng ta khắc khoải mãi cho đến khi gặp được Thiên Chúa (St. Augustino). Thánh Phaolo gián tiếp xác định về hành trình này khi nói: quê hương của chúng ta ở trên trời (x.Pl 3,20). Vâng, chúng ta có quê nhà ở trên trời, nơi có Thiên Chúa là Cha luôn ngóng chờ chúng ta, chúng ta cần trở về với Thiên Chúa để hoàn thành cuộc đời mình.
Hành trình trở về với Thiên Chúa cũng là hành trình của tình yêu. Ý nghĩa này được chính Đức Giêsu, Ngôi Lời Làm Người đã mạc khải cho chúng ta qua Dụ ngôn Người Cha Nhân Hậu dưới ngòi bút của thánh sử Luca (Lc 15,11-32). Thiên Chúa mà Đức Giêsu muốn giới thiệu với nhân loại tội lỗi chúng ta chính là Cha Nhân Hậu, Người luôn dõi nhìn chúng ta trên hành trình đời sống của chúng ta, kể cả những khi chúng ta phản nghịch hoặc lạc lối, ánh mắt Người không xa rời chúng ta, Người luôn ngóng chờ chúng ta và sẵn sàng giang tay đón chúng ta trở về với Người: “…rồi anh trỗi dậy, trở về với cha mình. Khi anh còn ở đàng xa, cha anh đã thấy anh và động lòng thương.” (Lc 15,20) . Vâng, hành trình trở về với Thiên Chúa trong cuộc đời mỗi người và cách riêng trong Mùa Chay không phải là hành trình của bị cáo run rẩy-hoảng loạn trên đường đi đến toà án để nghe kết tội và lãnh án phạt, nhưng là hành trình trở về nhà cha, về lại mái ấm yêu thương và linh thánh; đó là một hành trình vang tiếng yêu thương tha thứ của Thiên Chúa là Cha Nhân Lành và rộn tiếng cười hạnh phúc trong nước mắt của chúng ta là những hối nhân, những con người nhận biết mình luôn được yêu dù đắc tội và hoàn toàn bất xứng.
Hãy trở về với Ta! Hãy trở về với Thiên Chúa! Đây là tiếng gọi không ngưng nghỉ của Thiên Chúa dành cho con người, tạo vật được Chúa yêu thương, được Chúa cứu độ và hằng muốn ở cùng.
Trở về với với Thiên Chúa là Cha cũng đưa chúng ta đến nối kết với tha nhân trong tương quan là con cùng Cha Trên Trời. Trở về với Thiên Chúa là Tình Yêu, là Thiên Chúa đã làm người và đã chết cho con người cũng là thực hiện sự hoán cải trong tương quan với tha nhân, để sống tình Huynh đệ trong Đức Ái, nhờ đó có thể hy sinh cho tha nhân cách quảng đại không giới hạn, có thể yêu người như Chúa yêu.
Mong sao tiếng gọi trong đời sống và cách riêng trong Mùa Chay: “Hãy là chính mình trong ý định của Thiên Chúa! Hãy trở về với Thiên Chúa!”, được chúng ta nghe và đáp trả, để đời sống của chúng ta ngày một thêm ý vị và đạt tới đích điểm cho sự hiện hữu của chúng ta, là được sống trong Nhà Cha Trên Trời, được tồn tại vĩnh hằng trong Thiên Chúa là Tình Yêu, là Đấng Toàn Năng, Toàn Thiện và Toàn Mỹ.
Nt. Maria Nguyễn Thị Tuý Phượng, O.P