THÁNH CATARINA SIENA –
NGƯỜI LỮ HÀNH CỦA HY VỌNG, SỐNG TÁM MỐI PHÚC
Thánh nữ Catarina Siena đã nói: “Nếu bạn là những gì bạn nên trở thành, bạn sẽ làm cho cả thế giới bừng cháy!”. Thánh Catarina đã yêu mến Giáo hội bằng trái tim của mình, yêu Giáo Hội trong Đức Kitô, Đấng cứu độ hiển vinh, Đấng đã lập nên Giáo Hội, để qua Giáo Hội, con người được đón lấy ơn cứu rỗi. “Thánh Catarina thành Siena là “một hiện tượng duy nhất … trong lịch sử (các thánh) dịu dàng nhất, độc đáo nhất và vĩ đại nhất từng được ghi lại.” Đó là lời của Đức Giáo hoàng Phaolô VI- trong một buổi tiếp kiến chung vào tháng Tư năm 1969- đã nói về vị thánh người Ý vào thế kỷ 14. Với hành trình đời người 33 năm, thánh nữ Catarina Siena như một cơn gió lôi cuốn từ những người nhỏ bé đến nhân vật vĩ đại trong Giáo Hội trần thế và đưa họ về với Đức Kitô. Cuộc đời của thánh nữ Catarina Siena đã tạo ra những luồng gió thay đổi Giáo Hội trong giòng lịch sử, và như vậy, thánh nữ lại là nguồn động lực cho chúng ta, những tu sĩ Đa Minh Thánh Tâm sống Năm Thánh 2025 và trong bối cảnh của Hội Dòng hướng về Tổng Hội 17- 2025 trong tâm thế của “Những người hành hương trong hy vọng qua việc sống tinh thần tám mối phúc”.
I. THÁNH CATARINA – ĐỜI SỐNG CẦU NGUYỆN
1. Khát khao tìm Chúa
Ngọn lửa khát khao hướng về Thiên Chúa bùng cháy trong tâm hồn thánh nữ từ rất sớm. Khi mới lên năm, Catarina có thói quen đọc kinh Truyền Tin khi lên xuống cầu thang, và thường dừng lại ở mỗi bậc để đọc kinh Kính mừng trong sự vui tươi [[1]]. Vào thời niên thiếu, Catarina đã ước ao được sống hoàn toàn cho Thiên Chúa như một ẩn sĩ. Thánh nữ tìm kiếm thời giờ để cầu nguyện, suy ngắm và ở một mình. Chúa ưu ái cho thánh nữ được chiêm ngắm những thị kiến thiêng liêng khi còn rất nhỏ, chính những điều đó càng thêm đốt cháy tình yêu và lòng khao khát dâng hiến cho Thiên Chúa. Khi đến tuổi trưởng thành, đứng trước cuộc hôn nhân do cha mẹ sắp xếp, Catarina nhất quyết từ chối việc kết hôn theo ý của cha mẹ, vì đối với Chị thánh, vị hôn phu duy nhất của chị là Đức Giêsu. Để phá vỡ quyết định của Thánh nữ, cha mẹ không cho Catarina có một phòng riêng hay thời giờ rảnh rỗi... để con gái không điều kiện để chuyên chăm cầu nguyện. Trước những khó khăn đó, Catarina đã tìm cách biến trở ngại này thành ân phúc. Trong sự soi dẫn của Chúa Thánh Thần, Chị thánh đã kiến tạo căn phòng của tâm hồn. Chính trong “căn phòng nội tâm” này, Catarina tìm thấy sự cô tịch và thinh lặng mà trái tim chị hằng khao khát. Đời sống cầu nguyện và thân mật với Chúa được bắt đầu và kéo dài trong suốt cuộc đời, giúp chị luôn sống dưới sự hiện diện của Chúa, khát khao tìm kiếm Chúa, nhiệt tâm và kiên trì trong cầu nguyện... rèn luyện thói quen cầu nguyện liên lỉ.
2. Kiên trì trong cầu nguyện
Catarina đã kiên trì và trung thành trong việc cầu nguyện, chị thích kéo dài thời gian cầu nguyện sau giờ kinh sáng, hoặc ban chiều cũng như vào ban đêm. Chị cũng thường dừng công việc của mình hoặc ngưng cuộc nói chuyện với người khác để “hỏi ý kiến” Chúa. Đối với Catarina, điều cần thiết cho một đời sống cầu nguyện sâu sắc đó chính là sự tuân phục thánh ý Thiên Chúa, nói cách khác, đó chính là sự kiên trì và hy vọng trong tình yêu.
Thực vậy, khi đối diện với những nghịch cảnh, đau khổ và cảm nhận bản thân yếu đuối, đã có lúc trong đời, Catarina kêu lên “Chúa ở đâu?”. Nhưng rồi Chị đã khám phá ra từ trong chính Lời Chúa “Có kiên trì, anh em mới giữ được mạng sống mình.” (Lc 21, 9). Catarina đã liên lỉ cầu nguyện, khóa chặt mình trong căn phòng nội tâm và thường xuyên lặp lại câu nói “Tôi cậy dựa vào Chúa Giêsu Kitô, chứ không cậy dựa vào chính mình tôi”. Quả thế, chính sự kiên trì trong việc sống hiệp nhất với thánh ý Thiên Chúa đã ươm mầm và trổ sinh những hoa trái của niềm hy vọng, bình an và tình yêu của chị đối với Chúa thêm xác tín và sâu đậm qua những đau khổ tất yếu trong đời sống.
Neo đời mình nơi Chúa
Trước nhan Thiên Chúa, Catarina luôn ý thức rất rõ Thiên Chúa như Đấng Cứu Độ yêu dấu, còn mình là một tội nhân được yêu thương. Chị luôn ao ước chỉ sống cho Chúa và chọn Chúa là gia nghiệp duy nhất cho cuộc đời. Trong lòng sốt sắng, Catarina ao ước được chính trái tim Chúa Giêsu, trái tim yêu thương nhân loại đến nỗi đã chết vì nhân loại. Thiên Chúa nhìn thấu tấm lòng của Catarina, Ngài đã ban cho Chị những gì lòng Catarina khao khát: là được trao đổi trái tim với Chúa Giêsu. Đỉnh cao của sự hiến dâng trọn vẹn là khi Catarina xin cho được ơn thanh khiết và mạnh mẽ: “Ôi lạy Chúa, giờ đây, xin hãy ban cho con một đức tin vẹn toàn hơn, để không gì có thể tách con ra khỏi Chúa.” Chúa đã trả lời chị: “Ta sẽ kết hôn với con trong đức tin”[[2]]. Được nên vị hôn thê của Chúa Giêsu, Catarina cảm thấy lòng phấn khởi yêu thương, mỗi bước chân đi, mỗi lời nói, tư tưởng hay hành động chị chỉ muốn trở nên những bông hoa thơm đẹp để dâng lên bạn trăm năm là Đức Kitô. Như thánh Phaolô, Catarina cũng cảm nhận được đời sống của mình với Chúa: “Tôi sống, nhưng không còn phải là tôi, mà là Đức Kitô sống trong tôi” (Gl 2,20).
Là những người nữ thánh hiến, được kết hôn với Chúa Giêsu trong đức tin, theo chân thánh Catarina, chúng ta cũng được mời gọi sống niềm hy vọng với sự kiên trì và trung tín trong đời sống tâm giao với Chúa. Cùng với Thánh nữ, chúng ta cũng có thể xác tín mạnh mẽ: chỉ mình Chúa mới là Đấng làm no thoả mọi khao khát trong lòng con. Chỉ có Chúa mới là Đấng ban Lời hằng sống, lời Chân Lý. Chỉ có Chúa mới là Đấng ban sự sống muôn đời qua việc trao ban Mình và Máu Thánh của Ngài. Chỉ có Chúa mới là Đấng con muốn hiến dâng trọn cuộc đời cho Ngài để dấn thân phục vụ anh chị em. Chỉ mình Chúa, chỉ mình Chúa thôi!...
II. THÁNH CATARINA – HIỆN THÂN CỦA NIỀM HY VỌNG
1. Catarina – Cây cầu nối giữa Thiên Chúa với con người và giữa con người với nhau
Trong tác phẩm “Đối thoại”, thánh Catarina diễn tả cho chúng ta thấy rằng Chúa Giêsu, qua sự vâng phục Thiên Chúa Cha, đã biến mình thành cây cầu nối giữa Trời và Đất - cây cầu duy nhất có thể bắc qua vực thẳm khổng lồ ngăn cách chúng ta với Chúa [[3]]. Thánh Catarina được Chúa giải thích lý do Chúa cần phải biến mình thành cây cầu nối kết: “Điều này là cần thiết nếu Ta muốn làm lại con đường đã bị phá vỡ, để con có thể vượt qua sự cay đắng của thế gian và đạt được sự sống… con không thể đưa con đến với sự sống trừ khi con đi trên cây cầu đó”. Từ tình yêu Thiên Chúa và tha nhân, con người có thể tạo ra một “cầu nối” để đưa mọi người đến gần Thiên Chúa hơn. Suốt cuộc đời của thánh nữ là sự nỗ lực cải biến đời mình thành “cây cầu” của tình người, của tình bác ái và sự cảm thông với mọi phận người trong xã hội đương thời. Đây cũng là điều mà Đức Thánh Cha Phanxicô nhắc đến: Thế giới hôm nay cần “những cây cầu hơn là những bức tường và hố sâu ngăn cách”[[4]], đó là lời mời gọi bức thiết dành cho người Kitô và nhất là chúng ta những người đang sống đời dâng hiến. Trở nên nhịp “cầu nối kết” con người với Thiên Chúa, người nữ tu sẽ góp phần làm cho thế giới chúng ta đang sống trở nên đáng sống hơn, vì ân phúc từ trời được kéo xuống qua cuộc đời lành thánh của mỗi người, như thế chúng ta sẽ nếm trải hạnh phúc của Vương quốc vĩnh cửu ngay trên trần gian này [[5]].
2. Catarina – Máng chuyển phúc lành cho tha nhân
a. Con người đối thoại, “khát khao Chân lý”
“Hỡi chân lý vĩnh cửu, xin hãy bao bọc, bao bọc con bằng chính Ngài”. Đó là lời cầu nguyện khi kết thúc tập “Đối thoại” của thánh nữ Catarina. Lòng khát khao chân lý của Catarina cũng là niềm khát khao ở nơi thâm sâu lòng người, để chúng ta được sống trong tự do, sống trong sự sáng; thay vì thân phận nô lệ, ẩn trong bóng tối. Thánh Catarina là con người đối thoại: đối thoại trong tình yêu với Chúa; đối thoại trong bối cảnh hỗn loạn của cuộc đại ly giáo trong đời sống Giáo hội, cùng những biến động chính trị lớn và chiến tranh trên quê hương nước Ý.
Điều này mời gọi mỗi người chúng ta, dù sống trong một xã hội còn nhiều nhiễu nhương, sự đảo lộn giữa những giá trị, con người trở nên nô lệ cho những ảo tưởng về cuộc sống, cách hành xử dường như “phi chuẩn mực”... khiến cho nội tâm trống rỗng, vô định, sợ hãi và cô đơn… Người tu sĩ chúng ta được thúc đẩy trở nên “điểm sáng” trên hành trình “đêm tối” giữa giòng đời. Với tâm tình chia sẻ trong sự cảm thông, lời nói “đối thoại” thay thế sự cạnh tranh “thắng thua” - đó là dấu chỉ sống động biểu lộ sức mạnh Chân Lý, cho dù có gặp phải khó khăn, đau khổ đi nữa vì:“Nếu bạn biết và yêu Chân Lý, bạn sẽ không sợ đau khổ...”[[6]].
b. Sự kiên nhẫn trong “hiền lành”, sống đơn sơ, khiêm nhường
Thánh nữ Catarina luôn ý thức một cách mạnh mẽ: Để yêu mến Thiên Chúa, Đấng vô hình trước hết phải yêu tha nhân hữu hình. Với lòng yêu mến Thiên Chúa, Catarina đã trở nên người nghèo tự nguyện theo gương Đức Kitô để làm cho Giáo hội và tha nhân trở nên giàu có. Thánh nữ cũng sẵn sàng bước ra khỏi chốn ẩn dật để phục vụ người nghèo với sự dịu dàng của một người nữ trong sự khiêm nhường, đơn sơ và vui vẻ. Sự phục vụ tha nhân không có ranh giới, cho dù họ là người nghèo, người bất hạnh, người vô gia cư hay cả người phong cùi, mắc bệnh dịch... Có khi việc khổ công chăm sóc của thánh nữ còn phải nhận lại thái độ gắt gỏng, chửi rủa hay khó chịu của các bệnh nhân, nhưng không vì thế mà làm cho thánh nữ chùn bước; trái lại thánh nữ vẫn một lòng nhẫn nhục và tận tâm giúp đỡ các bệnh nhân. Đối với thánh nữ “Đức kiên nhẫn không bao giờ chịu thua nhưng luôn chiến thắng và làm bà chủ” [[7]].
Thánh Catarina quả là mẫu gương cho chúng ta khâm phục và noi theo, thánh nữ không chỉ là nhà chiêm niệm thần bí, tiến sĩ tâm linh mà còn là một hiền mẫu, ngài còn là một nữ giảng thuyết, nhà ngoại giao, người đối thoại, cho những người con tinh thần đã được thánh nữ phục vụ, yêu mến và cảm hóa. Nhân dịp Hội nghị về các nữ Tiến sĩ Hội thánh, Đức Thánh Cha Phanxicô khẳng định: “Gương sống của các vị thánh này làm nổi bật một số yếu tố cấu thành nữ tính vốn rất cần thiết cho Giáo hội và thế giới: sự can đảm đương đầu với những khó khăn, những khả năng và tầm nhìn xa trông rộng có đặc tính ngôn sứ về thế giới và lịch sử đã làm cho các thánh nữ trở thành những người gieo rắc hy vọng và xây dựng tương lai.” [[8]].
c. Thánh Catarina là niềm vui cho người sầu khổ
Để đem lại niềm vui cho những người sầu khổ, chính thánh nữ đã trải nghiệm chiều dài, rộng, cao sâu về tình yêu thập giá của Đấng tự hiến mình để cứu rỗi nhân loại. Trong một thị kiến Chúa Giêsu đã cho thánh nữ biết lý do Ngài không ngừng yêu thánh nữ: “Nếu Ta ngừng yêu con, con sẽ không là gì cả, và con sẽ không thể làm điều gì tốt đẹp”. “...Ta đã ban cho con khả năng yêu Ta bằng một tình yêu lớn lao. Ta đã đặt những người thân yêu của con bên cạnh con. Bất kỳ điều gì con làm cho họ, con đang làm cho chính Ta.” Chính điều này là sức mạnh tình yêu lớn lao để thánh nữ dấn thân không mệt mỏi để phục vụ các bệnh nhân về thân xác cũng như việc chữa trị tâm hồn cho những ai sầu khổ. Với tấm lòng lòng bác ái và khả năng an ủi, khích lệ những người đang trải qua nỗi đau, mất mát hay khó khăn, thánh nữ trở nên hiện thân của Thiên Chúa nơi trần gian. Với tâm hồn khiêm nhường, tình yêu và niềm tin sâu sắc của thánh nữ vào Thiên Chúa là nguồn cảm hứng để thánh nữ đem niềm vui, hy vọng đến với những ai gặp thử thách trong cuộc sống. Thánh nữ luôn nhắc nhở chúng ta rằng trong đau khổ ta sẽ tìm thấy niềm vui khi ta đến với Chúa và tìm được sức mạnh trong đức tin nơi Chúa Giêsu trên thập giá [[9]].
d. Chứng nhân lòng Chúa xót thương
Chính “vì Thiên Chúa thương xót chúng ta”, nên mỗi người “hãy hiến dâng thân mình làm của lễ sống động, thánh thiện và đẹp lòng Thiên Chúa. Đó là cách thức xứng hợp để anh em thờ phượng Người” [[10]]. Lời nhắn nhủ của Thánh Phaolo cũng cho chúng ta nghiệm lại qua cuộc đời thánh Catarina, thánh nữ luôn đắm chìm trong lòng thương xót của Chúa: “Ôi lòng thương xót Chúa! Trái tim con bị đắm chìm khi nghĩ đến Ngài, bất cứ nơi nào con tưởng nghĩ, bất cứ khi nào con hướng nhìn, con đều không thấy điều gì khác ngoài lòng thương xót Chúa”[[11]]. Điều này mời gọi mỗi người chúng ta trở nên chứng tá của lòng thương xót Chúa bằng hành vi thương xót, việc bác ái, đặc biệt lưu tâm đến người nghèo khổ. Dấn thân rao giảng không chỉ bằng lời nói mà cả đời sống chứng tứ, đó là ước muốn, lòng khao khát của Cha thánh Tổ phụ khi mới thành lập Dòng [[12]].
Và đến lượt chúng ta những tu sĩ đã và đang tháp nhập vào truyền thống đó, chúng ta được mời gọi làm sao để sự hiện diện của chúng ta mang lại niềm vui, bình an, hạnh phúc cho bất cứ ai chúng ta gặp gỡ. Giữa một thế giới phức tạp như hiện nay thì người tu sĩ Đa Minh càng phải là “chứng nhân lòng thương xót của Thiên Chúa” nơi môi trường này chúng ta phải chiếu sáng trên bầu trời như những vì sao để mong sao mọi người cùng đón nhân ơn ơn cứu rỗi.[[13]]
3. Catarina – Nhịp bước cùng tha nhân
a. Hành trình lội ngược dòng, niềm hy vọng không lùi bước trước khó khăn
Giữa một thế giới có nhiều chuyển biến, khó khăn và thách đố, nhưng với sự tin yêu, hy vọng, tín thác, khát khao nên thiện hảo, tín thác đời mình vào Thiên Chúa - Đấng là Tình Yêu Tuyệt đối- nên thánh nữ vẫn vững tin và kiên trì. Bằng con tim cảm thông cùng sự tận tình giúp đỡ, Thánh nữ tìm ra con đường dẫn những người cùng khổ đến khung trời phúc lành của Thiên Chúa. Mang trong mình một tâm hồn nhạy cảm và nhiệt huyết, Catarina đã dốc toàn tâm, trí, lực cho phong trào “giáo dân phục vụ” và dâng hiến của cải vật chất để duy trì các nhà thương, nhà trọ cho các bệnh nhân nghèo và các trẻ em bị bỏ rơi. Với tấm lòng yêu thương bác ái, Thánh nữ đã xoa dịu những nỗi đau khổ nơi bệnh nhân là nhiệm thể của Chúa Giêsu bị thương tích.
b. Tình yêu không tìm tư lợi
Thánh Catarina có một “giấc mơ” thật lớn lao - giấc mơ về Thiên Chúa và nhân loại. Khi thánh nữ cảm nhận được Thiên Chúa yêu thương một cách nhưng không, thì thánh nữ cũng ước muốn dùng “tình yêu đáp trả tình yêu” với Thiên Chúa - Đấng Tình Yêu Tuyệt Đối. Làm sao có thể dùng tình yêu của một thụ tạo “hư vô” để đáp trả tình yêu của “Đấng Hằng Hữu”? Thế nhưng Chúa đã mạc khải cho thánh nữ một cách để đáp trả tình yêu Thiên Chúa là yêu mến tha nhân bằng một tình yêu vô vị lợi: “Cha đặt con ở giữa những người lân cận của con, để con có thể làm cho họ những gì con không thể làm cho Cha... Hãy yêu thương họ mà không quan tâm gì đến lòng biết ơn và không trông chờ lợi lộc gì cho con. Và bất cứ điều gì con làm cho họ, Cha sẽ kể là làm cho Cha”[[14]]. Tình yêu ấy được thể hiện rõ nét qua cách thánh nữ chăm sóc những người mà không ai dám chạm đến: chị Tecca mắc bệnh phong và hay chửi rủa; bà Palmerina hay lăng mạ; bà Andrea đang hấp hối, dù đau đớn vì bệnh ung thư mà vẫn còn đủ sức vu khống thanh danh của Catarina bằng cách tố cáo thánh nữ về chuyện dâm ô. Nhưng chị thánh vẫn yêu thương họ mà không mong họ đáp lại tình yêu vì chị biết chị đang mang món nợ tình yêu của Thiên Chúa – Ngài đã yêu thương chị từ trước [[15]].
c. Sống tinh thần hiệp hành và sẻ chia
Chị thánh bước ra khỏi “căn phòng nội tâm” để cùng Chúa bước đến với tha nhân bằng đôi chân của tình yêu: Tình yêu với Chúa và với tha nhân. Catarina đã sống trọn vẹn tình yêu dành cho Thiên Chúa và lòng quảng đại đến với tha nhân để sẻ chia tất cả... Chị tình nguyện làm những công việc tầm thường, nhỏ nhặt như: việc nội trợ trong gia đình; ngoài xã hội, chị phục vụ người nghèo, viếng thăm bệnh nhân, những người tù, ủi an những người tử tội... Trong nét duyên dáng và khuôn mặt rạng rỡ, Catarina đã thắp lên niềm hy vọng cho bất cứ ai tìm đến với chị. Đến với Catarina, những ai sống trong sợ hãi, ưu phiền, thì cảm nhận được niềm vui ngập tràn và một sự bình an sâu thẳm từ nơi Chị thánh lan tỏa. Với những gia đình bất hòa, họ tìm lại được sự hòa giải với nhau, họ cảm được niềm vui và sức mạnh trước sự hiện diện của chị. Catarina đã không chọn đi một mình nhưng là đi cùng tha nhân trên hành trình nên thánh, làm cầu nối cho họ với Thiên Chúa và giữa họ với nhau.
III. THÁNH CATARINA – CHỨNG NHÂN HY VỌNG TRONG ĐỜI SỐNG GIÁO HỘI
1. Ngọn lửa hy vọng bùng cháy trong Giáo hội
Đã hơn 600 năm kể từ khi qua đời, nhưng sự thánh thiện, trí tuệ, và tình yêu của Thánh nữ Catarina Siena vẫn luôn trường tồn theo dòng thời gian. Catarina không những được nhớ đến như một Vị Tông Đồ Hòa giải hay Sứ Giả Hòa Bình, nhưng còn là Sứ giả mang đến Niềm Hy Vọng trong tình yêu Giáo hội.
Thiên Chúa đã đi bước trước trong tình yêu với Catarina. Ngay từ nhỏ, Catarina đã được mời gọi đặc biệt vào cuộc gặp gỡ Thiên Chúa qua các thị kiến. Chính ngọn lửa nồng cháy này đã thiêu đốt lòng trinh nữ vượt mọi bước cản để đáp lại tiếng gọi tình yêu từ muôn thuở [[16]]. Như thánh Gioan tông đồ, là người được yêu, Catarina đã cảm nghiệm sâu xa mầu nhiệm cứu độ của Thiên Chúa trong Đức Giêsu Kitô “Không phải chúng ta đã yêu mến Thiên Chúa, nhưng là Người đã yêu mến chúng ta, và sai Con của Người đến làm của lễ đền tội cho chúng ta.” (1Ga 4,9-10). Điểm hẹn của tình yêu là thập giá, tình yêu tự hiến để cứu độ nhân loại. Chính tình yêu hằng sống đã chiến thắng cái chết và gieo niềm vui Phục sinh. Thánh nữ đã hết tình dâng hiến hết năng lực cho sự hiệp nhất của Giáo Hội, bởi đối với Catarina, Hội thánh là người mẹ đích thực mà Chị có bổn phận tuân phục, tôn kính và chăm sóc “Hội thánh không gì khác hơn là chính Đức Kitô”[[17]].
2. Sức sống đức tin giữa lòng Giáo hội và xã hội
Nơi thánh Catarina, đời sống đức tin là hoa trái từ đời sống cầu nguyện. Thế nên, Catarina là vị thánh có đời sống cầu nguyện sâu sắc, chiêm niệm thần bí. Thánh nhân hiểu rằng cầu nguyện phải là nền tảng của hành động, là điều cần thiết để có hòa bình và tình yêu thương. Vì thế khi đối diện với những thử thách Catarina không ngừng được trợ lực, nguồn sức mạnh từ Thiên Chúa qua cầu nguyện [[18]]. Như Catarina vẫn nhắc bản thân “Một ly nước đầy ở trong mạch nước nếu đem ra ngoài mà uống, ly nước đó sẽ cạn đi, nhưng nếu cứ để ly trong mạch nước mà uống thì dầu uống bao nhiêu, ly vẫn còn đầy. Tình yêu siêu nhiên cũng vậy, chúng ta phải uống nước tình yêu, nhưng hãy uống trong mạch nước Chúa Giêsu, thì tình yêu ấy vẫn đầy tràn mãi mãi”. Chỉ khi mọi hành động của ta được bắt nguồn từ lời cầu nguyện và đời sống kết hợp với Thiên Chúa thì mọi việc chúng ta làm mới trở nên công chính và hoàn thiện. Catarina luôn ấp ủ trong lòng nỗi khao khát cộng đoàn Kitô hữu sống trong tình yêu thương, đồng cảm và đoàn kết. Lời kêu gọi mọi người sống với nhau trong hy vọng vào sự hòa bình mà Thiên Chúa mang lại chẳng bao giờ ngớt trong con tim và môi miệng thánh nhân, dẫu biết rằng xã hội đương thời có đầy dẫy sự chia rẽ và xung đột.
3. Hy Vọng Không Làm Thất Vọng
Trước tình trạng xuống dốc cách trầm trọng trong cách sinh hoạt của hàng Giáo phẩm đương thời, các ngài lo làm giàu, cuộc sống xa xỉ, quên hẳn tinh thần thanh bần của Chúa Cứu Thế - “những chúa chiên đã ghẻ lở bệnh tật như thế thì đoàn chiên đâu có thể nào lành mạnh được”, Catarina nhận ra trách nhiệm của mình là “tái lập sự quân bình trong thế giới Kitô giáo”. Vào năm 1376, theo yêu cầu của nhà cầm quyền Florence, thánh nữ đến Avignon nơi Đức Giáo hoàng Grêgôriô XI đang cư trú, để hòa giải giữa dân thành Florence với Tòa Thánh. Nhưng về phần mình, thánh nữ hết sức bảo vệ Đức Urbanô VI. Đây là khởi điểm cho cuộc đại ly giáo đã phân đôi Giáo hội Tây phương và gây chia rẽ giữa các quốc gia, thành phố, giáo phận, dòng tu, và ngay cả trong gia đình. Chị đau lòng vì cuộc ly giáo này và đã tìm mọi cách khôi phục sự hiệp nhất cho Giáo hội. Chúa Thánh Thần luôn hiện diện cùng Giáo hội lữ hành để chiếu tỏa ánh sáng hy vọng trên các tín hữu: Ngài giữ cho ánh sáng ấy luôn cháy như một ngọn đuốc không bao giờ tắt để nâng đỡ và ban sinh lực cho chúng ta. Thật vậy, niềm hy vọng Kitô giáo không lừa dối cũng không làm thất vọng vì nó dựa trên niềm xác tín rằng không có gì và không ai có thể tách chúng ta ra khỏi tình yêu của Thiên Chúa [[19]]. Hy vọng không làm ta thất vọng, noi gương thánh Catarina, chúng ta hãy đến gần với niềm hy vọng bằng đời sống yêu thương! Qua đời sống chứng tá của của Tin Mừng, ước mong niềm hy vọng lan toả cho tất cả những người đang mưu tìm niềm an vui hạnh phúc. Ước mong cách sống của chúng ta sẽ nói với họ bằng lời khích lệ: “Hãy cậy trông vào Chúa, mạnh bạo lên, can đảm lên nào! Hãy cậy trông vào Chúa” (Tv 27,14). Ước mong sức mạnh của hy vọng làm tràn đầy ngày sống của chúng ta, khi chúng ta trên cuộc hành hương đời người với điểm đến là gặp được Chúa Giêsu Kitô ở đoạn cuối cuộc hành trình - Đấng đáng được ngợi khen và tôn vinh, bây giờ và mãi mãi.
TẠM KẾT
Trải qua cuộc đời 33 năm trong thời kỳ hỗn loạn của cuộc ly giáo vĩ đại ở phương Tây, Thánh Catarina thành Siena đã đứng lên bênh vực sự thật và trở thành tiếng nói mạnh mẽ của Giáo hội, là ánh sáng chiếu rọi vào một trong những thời kỳ đen tối nhất, hỗn loạn nhất của lịch sử Kitô giáo. Thật vậy, đã hơn 600 năm kể từ khi thánh nữ qua đời, nhưng sự nhiệt tâm và thánh thiện của ngài luôn trường tồn với thời gian. Thánh Catarina đã không sợ đứng lên đấu tranh cho hòa bình, cho lòng thương xót, cho đức ái đích thực. Chúng ta hãy học từ nơi Thánh Catarina để yêu mến Chúa Kitô và Giáo hội bằng sự can đảm, mãnh liệt và lòng chân thành. Đức Phanxicô mong muốn Giáo hội, người lữ hành của niềm hy vọng, phải làm cho thế giới này tìm lại ý nghĩa đích thật của cuộc sống, để mọi người chung tay xây dựng một thế giới hòa bình, tràn ngập ánh sáng tình yêu của Chúa, để mọi người hưởng được cuộc sống hạnh phúc đích thật. Cho dẫu phải đối diện với bao nhiêu thách đố, Giáo hội không bỏ cuộc trong hành trình mang lại niềm hy vọng cho người thời đại. Chúng ta học từ nơi Thánh Catarina để yêu mến Chúa Kitô và Giáo hội bằng sự can đảm, mãnh liệt và lòng chân thành.
Trong tâm thư Định hướng năm 2025 (ngày 12/01) - nhân dịp kỷ niệm ngày Thành lập Hội dòng, Bề trên Tổng quyền Maria Madalena đã có lời huấn từ với chị em trong Hội dòng: “Sự chọn lựa của chúng ta trong Năm Thánh 2025 này, cũng chính là sống tinh thần Tám Mối Phúc, mỗi người với sáng kiến của mình, sống các Mối Phúc để nên thánh, để được hưởng phúc lành và đồng thời trở thành mối phúc cho những người mà chúng ta cùng sống với hoặc đang phục vụ. Qua việc sống Tám Mối Phúc, chúng ta làm sáng lên, nơi mọi hoàn cảnh thực tiễn, chân dung Đức Giêsu Kitô, Đấng mà chúng ta nguyện một đời đi theo Ngài”.
“Hãy bước lên, tiến về phía trước
Các nữ tu Đa Minh Thánh Tâm của ngày hôm nay
Cùng dân Chúa hành hương trên đường hy vọng”
(Bài Ca Định Hướng 2025)
Lớp TVT 2024 - 2025
[1] Lm Đức Mai OP, Trinh nữ Catarina, Nxb. Chân Lý, 1960, tr. 10.
[2] Frances Alice Forbes, Thánh nữ Catarina Siêna (1347 – 1380), Chuyển ngữ: Ban Biên Dịch Dòng Đa Minh Thánh Tâm, 27.
[4] https://caritasvietnam.org/duc-thanh-cha-phanxico-duc-ai-kito-giao-bac-nhung-nhip-cau-chu-khong-xay-nhung-buc-tuong
[5] Tác giả: Theresa Civantos Barber - Nguồn: aleteia.org (29/4/2021). Chuyển ngữ: Nt. Anna Ngọc Diệp, OP. - Dòng Đa Minh Thánh Tâm
[6] Mary Ann Fatula, OP. Đôi Cánh Tình Yêu (con đường của thánh nữ Catarina Siena). http://daminhvn.net/suy-tu-nghien-cuu/doi-canh-tinh-yeu-chuong-iii-mac-lay-chan-
[12] Đối thoại chương 158
[14] Đối thoại- chương 7.
[18] Ts. Trần Mỹ Duyệt, Thánh Catherine Thành Siena: Đặc Sủng Chữa Lành Và Hộ Giáo,
Truy cập tại: https://springfieldop.org/how-st-catherine-of-siena-healed-the-world/