DẤU TÍCH KHỔ HÌNH – NGUỒN MẠCH CỦA LÒNG THƯƠNG XÓT
Chúa Nhật II Sinh
Ga 20,19-31
1. BẢN TIN MỪNG: Ga 20,19-31
(19) Vào chiều ngày ấy, ngày thứ nhất trong tuần, nơi các môn đệ ở, các cửa đều khép kín, vì các ông sợ người Dothái. Đức Chúa Giêsu đến, đứng giữa các ông và nói: "Chúc anh em được bình an!" (20) Nói xong, Người cho các ông xem tay và viền sườn. Môn đệ đệ vui mừng vì Chúa đã thấy. (21) Người lại nói với các ông: "Chúc anh em được bình an! như Chúa Cha đã nói Thầy, thì Thầy cũng sai anh em".
(22) Nói xong, Người thổi hơi vào các ông và bảo: "Anh em hãy lấy Thánh Thần. (23) Anh em tha tội cho ai, thì người ấy được tha; anh em cầm giữ ai, thì người ấy bị cầm giữ".
(24) Một người trong Nhóm Mười Hai, tên là Tôma, cũng gọi là Ðiđymô, không ở với các ông khi Ðức Giêsu đến. (25) các môn đệ khác nói với ông: "Chúng tôi đã được thấy Chúa!" Ông Tôma đáp: "Nêu tôi không thấy dấu đinh ở tay Người, nếu tôi không xỏ ngón tay vào lỗ đinh và không đặt bàn tay vào cạnh sườn Người, tôi chẳng có tin". (26) Tám ngày sau, các môn đệ Ðức Giêsu lại có mặt trong nhà, có cả ông Tôma ở đó với các ông. Các cửa đều đóng kín. Ðức Giêsu đến, đứng giữa các ông và nói: "Chúc anh em được bình an" (27) Rồi Người bảo Tôma: "Ðặt ngón tay vào đây, và hãy nhìn xem tay Thầy. Ðưa tay ra mà đặt vào cạnh sườn Thầy. Ðừng cứng lòng nữa, nhưng hãy tin". (28) Ông Tôma thưa Người: "Lạy Chúa của con, lạy Thiên Chúa của con!" (29) Ðức Giêsu bảo: "Vì đã thấy Thầy, nên anh tin. Phúc thay những người không thấy mà tin!"
(30) Ðức Giêsu đã làm nhiều dấu lạ khác nữa trước mặt các môn đệ; nhưng những dấu lạ đó không được ghi chép trong sách này. (31) Còn những điều đã được chép ở đây là để anh em tin rằng Ðức Giêsu là Ðấng Kitô, Con Thiên Chúa, và để anh em tin mà được sự sống nhờ danh Người.
2. SUY NIỆM: DẤU TÍCH KHỔ HÌNH – NGUỒN MẠCH CỦA LÒNG THƯƠNG XÓT
Trong ngày tôn phong hiển thánh cho Thánh Faustina Kowalska (30/4/2000), Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đã long trọng tuyên bố: “Kể từ nay, Chúa Nhật II Phục Sinh sẽ mang tên là Chúa Nhật Lòng Thương Xót Chúa”(Bài giảng lễ phong thánh Faustina, 30/4/2000) Ngài cũng giải thích lý do cho sự chọn lựa này: Phụng vụ của Chúa Nhật này, nhất là bài Tin Mừng đã đưa chúng ta vào chính trung tâm của mấu nhiệm lòng thương xót Thiên Chúa; và dường như đã được chuẩn bị để đón nhận sứ điệp ấy (x. Bài giảng lễ phong thánh Faustina).
Những lời lẽ của Đức thánh Giáo hoàng mời gọi chúng ta hãy để lòng suy gẫm đoạn Tin Mừng này dưới ánh sáng của lòng thương xót Chúa.
1. Bình an – ân ban phát xuất từ lòng thương xót
Chúng ta đặt mình vào bối cảnh sau cuộc khổ nạn của Đức Giêsu: một bầu khí nặng nề của sợ hãi, thất vọng và hoang mang bao trùm các môn đệ. Đối với họ, Thầy Giêsu – niềm hy vọng duy nhất – đã bị kết án, chịu đóng đinh và chết cách nhục nhã. Con đường theo Thầy dường như đã đi vào ngõ cụt, và tương lai phía trước trở nên mờ mịt.
Theo lẽ thường, nếu có gặp lại, đó có thể là một cuộc gặp gỡ đầy trách móc, bởi các ông đã từng bỏ trốn, chối Thầy và phản bội Thầy trong giờ phút quyết định.
Thế nhưng, điều xảy ra lại hoàn toàn khác: Đức Giêsu Kitô đến, đứng giữa các ông và nói: “Bình an cho anh em” (Ga 20,19).
Lời chào này không chỉ đơn thuần là một lời trấn an tâm lý, nhưng là một lời công bố cứu độ, diễn tả rằng con người từ nay đã được hoà giải với Thiên Chúa.
Thật vậy, có ai lại ban bình an cho chính những người đã phản bội và bỏ rơi mình? Chỉ có Thiên Chúa – Đấng giàu lòng thương xót – mới có thể hành động như thế.
Các dấu đinh nơi tay và cạnh sườn của Đức Kitô không còn là dấu tích của hận thù, nhưng trở thành dấu chỉ của tình yêu cứu độ. Chính từ những dấu thương ấy mà bình an được ban tặng. Vì thế, bình an đích thực là hoa trái của Thập Giá và Phục Sinh, là ơn cứu độ đã được hoàn tất nơi Đức Kitô và được trao ban cho những ai tín thác vào Người.
2. Tha tội – hành vi cụ thể của lòng thương xót
Không dừng lại ở việc ban bình an, Đức Giêsu còn thiết lập một phương thế cụ thể để con người luôn được sống trong ân sủng hoà giải ấy. Người nói với các môn đệ:“Anh em hãy nhận lấy Thánh Thần. Anh em tha tội cho ai thì người ấy được tha; anh em cầm giữ ai thì người ấy bị cầm giữ” (Ga 20,22–23).
Qua lời này, Đức Kitô trao ban cho Hội Thánh không chỉ sứ mạng loan báo Tin Mừng, mà còn quyền thực thi lòng thương xót của Thiên Chúa qua việc tha tội.
Như vậy, lòng thương xót không chỉ dừng lại ở cảm xúc hay ý tưởng, nhưng trở thành một hành vi cụ thể và hữu hiệu, đặc biệt được thể hiện trong bí tích Hòa Giải. Chính tại đây, con người được chạm đến bởi lòng thương xót, được tha thứ và được phục hồi phẩm giá làm con cái Thiên Chúa.
Qua việc trao quyền tha tội cho Hội Thánh, chúng ta còn có thể cảm nhận sâu xa rằng Thiên Chúa đã “làm cho mình trở nên Đấng dễ tha thứ nhất có thể”. Người không giữ ơn tha thứ lại cho riêng mình, như thể con người phải trực tiếp gặp chính Thiên Chúa mới được tha, nhưng Người muốn trao ban ơn ấy qua những trung gian cụ thể mà Người thiết lập.
Nhờ đó, con người không phải đi tìm một Thiên Chúa xa vời, nhưng có thể gặp gỡ lòng thương xót của Người cách hữu hình và gần gũi, qua Hội Thánh và qua các thừa tác viên của Người. Chính điều này cho thấy lòng thương xót của Thiên Chúa không những vô biên, mà còn cúi xuống thật gần, để con người dễ dàng đón nhận ơn tha thứ và được phục hồi.
3. Lòng thương xót chữa lành “vết thương nghi ngờ” của Tôma
Trong khi các môn đệ tràn đầy niềm vui vì đã gặp Chúa Phục Sinh, thì Tôma Tông Đồ lại phản ứng cách cứng cỏi: “Nếu tôi không thấy dấu đinh nơi tay Người, nếu tôi không xỏ ngón tay vào lỗ đinh và không đặt bàn tay vào cạnh sườn Người, tôi chẳng có tin” (Ga 20,25).
Đức Giêsu không loại trừ ông vì sự nghi ngờ ấy, nhưng đã kiên nhẫn đáp lại bằng một cuộc gặp gỡ cá vị. Người nói: “Đặt ngón tay vào đây… Đừng cứng lòng nữa, nhưng hãy tin” (Ga 20,27).
Lòng thương xót của Thiên Chúa đã đi vào chính vết thương nghi ngờ của Tôma, và từ đó làm hân hoan đức tin nơi ông. Tôma đã giành chiến thắng: “Lạy Chúa của con, tái Thiên Chúa của con” (Ga 20,28). Đây là lời tuyên dương Giáp đức tin mạnh nhất trong toàn bộ Tin Mừng Gioan. Và qua Tôma, lòng thương xót Thiên Chúa nơi Đức Chúa Giêsu đã mở ra một mối liên kết lớn hơn cho mọi tín hữu mọi lúc: “Phúc thay những người không thấy mà tin” (Ga 20,29).
4. Sống sứ điệp lòng thương xót
Để kết thúc, chúng ta lắng nghe lời mời tha thiết của Thánh Giáo Hoàng Gioan Bậc II: “Nhân loại sẽ không tìm được bình an cho đến khi quay về với lòng thương xót của Thiên Chúa” (Bài giảng lễ thánh Faustina)
Quả thực, con người chúng ta yếu đuối và dễ sa ngã, và không ai có thể tự cứu mình. Chính vì thế, Thiên Chúa đã đi bước trước, sai Con Một của Người đến chịu chết và sống lại để cứu độ chúng ta.
Phần của chúng ta được biết đến là tín thác. Thiên Chúa luôn rộng rãi trong vòng tay, nhưng nếu chúng ta không mở lòng đón nhận, nếu chúng ta kín hoặc từ chối, thì chúng ta vẫn ở bên ngoài dòng chảy của lòng thương xót và không thể chấp nhận được một đích thực.
Sống sứ điệp lòng thương xót còn mời gọi chúng ta mở lòng tha thứ cho anh chị em mình, như chính Thiên Chúa đã xót thương và cảnh giác tha thứ cho chúng ta mỗi ngày. Chính khi tha thứ, chúng ta trở nên khí cụ của lòng thương xót, để tình yêu của Thiên Chúa Chạm đến người khác qua chính cuộc đời mình.
Lạy Chúa, xin thương xót Chúa đã đến với những trái tim yếu đuối, phản bội và nghi ngờ của chúng con. Xin cho họ biết sự mở rộng cõi lòng, dù đang ở trong tình trạng khốn khổ nào, để được đón nhận ơn thứ tha, được chữa lành và được sống trong bình an của Chúa. Đồng thời, xin dạy chúng tôi biết mở rộng lòng tha thứ cho anh chị em mình, như chính Chúa đã thương xót và tha thứ cho chúng con. Amen.
Nữ tu Maria Trần Thị Mỵ, OP.