LỚP HỌC DÀNH CHO TRẺ EM DI DÂN
Mỗi mùa hè, khi hàng nghìn trẻ em chuẩn bị bước vào lớp 1, nhiều gia đình có điều kiện lại bận tâm lựa chọn trường học phù hợp cho con. Với các gia đình lao động nhập cư tại đô thị và khu công nghiệp, câu hỏi trước mắt thường giản dị hơn nhiều: làm sao để con mình có một chỗ học?
Sau khi tìm được việc làm và ổn định nơi ở, cha mẹ lại tất tả tìm đến các lớp tình thương, lớp phổ cập tại địa phương. Điều họ mong mỏi là một lớp học có thể đón nhận con mình, ngay cả khi các em thiếu học bạ, chưa đầy đủ giấy tờ, đã quá tuổi hoặc gia đình không đủ khả năng trang trải các khoản chi phí học tập. Đối với nhiều trẻ em di dân, cánh cửa đến trường vẫn còn không ít trở ngại, trong khi được học tập và được giáo dục là một nhu cầu căn bản để các em phát triển và xây dựng tương lai.
Trong bối cảnh đó, việc phổ cập giáo dục tiểu học đã được Nhà nước xác lập bằng Luật Phổ cập giáo dục tiểu học số 56-LCT/HĐNN8, được Quốc hội khóa VIII, kỳ họp thứ 9 thông qua ngày 12/ 8/1991 và có hiệu lực từ ngày 16/ 8/ 1991. Luật quy định phổ cập giáo dục tiểu học bắt buộc từ lớp 1 đến hết lớp 5 đối với trẻ em Việt Nam từ 6 đến 14 tuổi; đồng thời xác định giáo dục tiểu học là bậc học nền tảng, góp phần phát triển tình cảm, đạo đức, trí tuệ, thẩm mỹ và thể chất, tạo cơ sở cho sự phát triển toàn diện của trẻ em. [1] Nghị định số 338/HĐBT ngày 26/10/ 1991 về thi hành Luật tiếp tục khẳng định phổ cập giáo dục tiểu học là sự nghiệp và trách nhiệm của Nhà nước và toàn xã hội, trong đó gia đình, các tổ chức xã hội và công dân cùng có trách nhiệm góp phần xây dựng trường lớp và tạo điều kiện cho trẻ em được học tập.[2]
Trong tinh thần ấy, từ những năm 1990, Hội Dòng đã mở các lớp dạy chữ cho trẻ em thất học tại địa phương. Các lớp Tình Thương giúp những em đã quá tuổi nhưng chưa biết đọc, biết viết có cơ hội học tập; các lớp Phổ cập Tiểu học tạo điều kiện để con em các gia đình lao động nhập cư tiếp tục chương trình tiểu học, hoàn thành bậc học nền tảng và mở ra những bước đi tiếp theo trên hành trình học vấn.
Năm 2007, trước nhu cầu ngày càng lớn của các gia đình di dân sống tại các xóm trọ, Hội Dòng mở Lớp Phổ cập Tiểu học Tân Hòa (Hố Nai) tại khu phố 4, phường Tân Hòa. Một gia đình giáo dân có các phòng trọ đã tự nguyện dành một phòng rộng để các Dì ngăn thành hai phòng học. Mỗi ngày, lớp tổ chức ba ca với sáu lớp, từ mẫu giáo dành cho những em chưa từng đến trường đến lớp 1 và lớp 5. Dù cơ sở vật chất còn nhiều hạn chế, mỗi đầu năm học, lớp vẫn đón nhận hơn 160 em ở nhiều độ tuổi khác nhau.
Không có đồng phục riêng, không có nhiều điều kiện cho hoạt động ngoại khóa hay phát triển năng khiếu, nhưng lớp học luôn giữ vững nguyên tắc “Tiên học lễ, hậu học văn”. Các em được học những môn cốt lõi của chương trình tiểu học như Tiếng Việt, Toán, Tự nhiên và Xã hội, Tiếng Anh, đồng thời được hướng dẫn biết lễ phép, tôn trọng thầy cô và người lớn, sống tử tế với bạn bè, chăm chỉ và trung thực trong học tập. Trong những phòng học chật hẹp và sân chơi đơn sơ, điều quý giá nhất các em nhận được chính là sự tận tâm, kiên nhẫn và lòng yêu thương của các Dì cùng các cô giáo.
Giáo dục nơi đây vì thế không chỉ nhằm dạy chữ, mà còn hướng đến dạy người. Mỗi bài học góp phần xây dựng kiến thức nền tảng; mỗi lời nhắc nhở giúp hình thành nhân cách; mỗi sự quan tâm trao cho các em cảm nhận rằng mình được đón nhận và có giá trị. Những ngày Khai giảng, Tết Trung Thu, Tết Nguyên Đán, Quốc tế Thiếu nhi, Ngày Nhà giáo hay lễ Tổng kết năm học càng làm cho lớp học trở thành một không gian của niềm vui, sự gắn kết và tình yêu thương.
Tầm nhìn của sứ vụ
Ước mong không một trẻ em nào phải đứng ngoài cánh cửa học đường chỉ vì hoàn cảnh kinh tế, thân phận di dân hay những thiếu hụt về điều kiện gia đình. Lớp Phổ cập Tiểu học không chỉ là nơi dạy chữ, nhưng còn là không gian trao cơ hội, nuôi dưỡng phẩm giá và mở rộng tương lai cho những trẻ em dễ bị bỏ lại phía sau.
Tầm nhìn của sứ vụ giáo dục là xây dựng một môi trường học tập bao dung, công bằng và nhân bản, nơi mỗi trẻ em được đón nhận, được học tập, được phát triển và được chuẩn bị để bước vào tương lai với tri thức, nhân cách và niềm hy vọng.
Đầu tư cho một trẻ em hôm nay là gieo một hạt giống cho tương lai. Vì thế, lớp học dành cho trẻ em di dân cũng là lời mời gọi cộng đồng cùng chung tay: mỗi sự sẻ chia hôm nay có thể mở một cánh cửa ngày mai; mỗi cơ hội được trao cho một trẻ em chính là một cách góp phần xây dựng một xã hội nhân ái, công bằng và tốt đẹp hơn.
Ban Sứ vụ Tông đồ
Chú thích
[1] Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Luật Phổ cập giáo dục tiểu học, số 56-LCT/HĐNN8, ngày 12/ 8/ 1991, Điều 1 và Điều 2. Luật quy định phổ cập giáo dục tiểu học bắt buộc từ lớp 1 đến hết lớp 5 đối với trẻ em Việt Nam từ 6 đến 14 tuổi, đồng thời xác định giáo dục tiểu học là bậc học nền tảng của hệ thống giáo dục quốc dân. (thuvienphapluat.vn)
[2] Hội đồng Bộ trưởng, Nghị định số 338/HĐBT ngày 26/10/1991 về thi hành Luật Phổ cập giáo dục tiểu học, Điều 2. Nghị định xác định phổ cập giáo dục tiểu học là “sự nghiệp và trách nhiệm của Nhà nước và toàn xã hội”, đồng thời quy định trách nhiệm của các cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội, tổ chức kinh tế, gia đình và công dân trong việc góp phần thực hiện giáo dục tiểu học.