ÁNH SÁNG NIỀM HY VỌNG
Nói đến ánh sáng mọi người sẽ nghĩ ngay tới đèn, điện, lửa, mặt trời, mặt trăng, tinh tú trên bầu trời. Hiển nhiên, những suy nghĩ ấy rất thực tiễn trong đời sống tự nhiên của con người. Tuy nhiên, trong bài viết này, tôi muốn nhấn mạnh đến “Ánh Sáng của Niềm Hy Vọng.” Ánh sáng này mang lại cho con người niềm hy vọng bằng niềm tin. Đó là ánh sáng Thần Linh, ánh sáng mà con người khao khát trong tương quan cá vị nói riêng, và cộng đồng nói chung. Vậy chúng ta cùng nhau tìm hiểu về “Ánh Sáng Niềm Hy Vọng” với những trải nghiệm sau:
Trước hết, ánh sáng luôn là sức mạnh đẩy lui bóng tối, nhưng thử hỏi có bao nhiêu người thích ánh sáng để phải tan biến, chấp nhận mất mát, hao mòn như cây nến cháy đang tan chảy,… v.v. Thông thường, chúng ta đi tìm lợi ích cho bản thân hơn cho người khác, vị lợi hơn vô vị lợi. Nên, chúng ta dễ rút lui để tìm an toàn, sẵn sàng nhắm mắt, đóng lòng mình lại trước nỗi đau của người khác, tránh liên lụy, phiền toái, gây rắc rối. Thậm chí, chúng ta còn dễ dàng phê phán, chỉ trích, dèm pha hơn là xây dựng. Thật vậy, ai trong chúng ta cũng nói thích ánh sáng, nhưng khi ánh sáng phản chiếu, rọi vào ta thì ta tìm cách chạy trốn, che đậy …v.v. Chẳng hạn, thế giới hôm nay có biết bao chuyện đã và đang xảy ra về nhiều mặt như dịch bệnh, chiến tranh, thiên tai, đạo đức ngày càng xói mòn theo lối sống hưởng thụ, chủ nghĩa thực dụng, duy vật chất, đánh mất nền tảng đạo đức cốt lõi của con người. Đứng trước những nghịch cảnh ấy, là tu sĩ, chúng ta có suy nghĩ gì? Hay chúng ta cho rằng những chuyện ấy là của các nhà lãnh đạo, những người có trách nhiệm, chẳng can chi đến ta? Nếu không! Chúng ta đã và đang làm gì để góp phần xây dựng công ích cho Giáo Hội và xã hội? Chúng ta có hy vọng gì và đâu là ánh sáng của niềm hy vọng mà chúng ta tin tưởng, cậy trông, phó thác, để sống niềm tin cách vững vàng trong việc giải đáp những khó khăn, thách đố của từng người trong thời đại hôm nay?
Để trả lời những cật vấn trên, chúng ta thấy tác giả sách Gióp khẳng định rằng: “Nếu thiếu niềm hy vọng thì con người không thể nào sống nổi” (xem G 17:15; 14:7-10). Hy vọng là một thái độ tự nhiên của con người; hy vọng là một tâm tình chờ đợi một điều sẽ tới trong tương lai, và nắm chắc là sẽ đạt được. Do đó, hy vọng thúc đẩy con người tiến về phía trước, nó còn giúp chúng ta vượt qua những khó khăn trong cuộc sống, để vươn tới một tương lai tươi sáng. Thế nên, cụm từ “hy vọng,” được Đức Thánh Cha Phanxico nhấn mạnh chủ đề năm Thánh 2025. Ngài kêu mời mỗi người tín hữu sống niềm tin kiên vững vào Thiên Chúa, “Đấng là Tình Yêu” (1Ga 4:16); nguồn hy vọng, Đấng giàu lòng xót thương qua chính Lời của Người và Mầu Nhiệm Thánh Thể. Nơi Người, chúng ta nhận được ánh sáng của niềm hy vọng, được chữa lành với niềm tin tưởng, cậy trông như Thánh Gioan, Tác giả Tin Mừng viết: “Họ đã đến và xem chỗ Người ở, và ở lại với Người ngày hôm ấy” (Ga 1: 39). Vâng, Thánh Gioan, người môn đệ được Đức Giêsu thương mến đã trải nghiệm được sự gặp gỡ Đức Giêsu khi ông trở thành môn đệ, bước theo sát Đức Giêsu trên con đường rao giảng và Thập tự Giá. Ông đã sống niềm “Hy Vọng” khi đứng trước những thách đố, chứng kiến sự thương khó của Thầy. Trải nghiệm đức tin của Thánh Gioan cũng sẽ là trải nghiệm đức tin của từng người chúng ta, những người bước theo Đức Kitô trong đời sống thánh hiến. Như thế, người tu sĩ sẽ trải nghiệm ra sao khi đối diện với những thách đố trong đời sống cá nhân và cộng đồng, trong trách nhiệm và sứ vụ của cuộc lữ hành trần thế? Trong thông điệp Giáo Hội về Bí Tích Thánh Thể, Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolo II nói rằng: “Thánh Thể là nguồn mạch và chóp đỉnh của đời sống Kitô Giáo.” Điều này, ngài muốn nhắc nhở cho Giáo Hội về tầm mức quan trọng và cần thiết của Bí Tích Thánh Thể trong đời sống hành trình đức tin, sống cảm thức về sự hiện diện thật sự của Chúa Giêsu trong Bí Tích Thánh Thể. Để có được cảm thức ấy, chúng ta phải tập ở lại bên Thánh Thể mỗi ngày, để trò chuyện, tâm sự và lắng nghe tiếng Người dạy bảo, hướng dẫn. Như thế, chúng ta sẽ có được nguồn ánh sáng khai mở tâm trí và con tim của chúng ta, về trải nghiệm đức tin nơi Thánh Thể, nguồn sống của từng người và của Giáo Hội, đúng không?
Quả thế, Đức Thánh Cha Phaolo II đã khẳng định: “Mysterium Fidei” nghĩa là “Thánh Thể Mầu Nhiệm Đức Tin.” Chính vì thế, với trải nghiệm cá nhân, tôi nhớ lại thời đại dịch Covid năm 2020- 2021 lan tràn khắp các nước trên thế giới, người chết có thể nói vô số kể, khiến mọi người sống trong nỗi sợ hãi, cô đơn, buồn tẻ. Tuy nhiên giữa những đảo điên của thế giới, trường học của chúng tôi thật may mắn, khi Cha Giám Đốc vẫn cho phép chúng tôi có thánh lễ, với các Giờ Kinh Phụng Vụ và Chầu Thánh Thể chung được cử hành mỗi ngày. Nhờ đó, chúng tôi có được sức mạnh, nguồn bình an, và sự chữa lành từ Thánh Thể. Thời điểm ấy, một số người trong chúng tôi cũng đã mắc phải bệnh Covid, nhưng tất cả đều được chữa lành và trải qua mùa dịch bình an. Chính những trải nghiệm ấy làm cho đức tin của tôi càng mạnh mẽ và xác tín hơn vào sự hiện diện của Chúa Giêsu trong Bí Tích Thánh Thể. Nơi Người, tôi tìm được nguồn sống của niềm hy vọng trong an vui và sự bình an đích thực. Càng thâm túy hơn khi Hiến Chế Lumen Gentium của Công đồng Vatican II quả quyết rằng, “Khi tham dự hy tế Thánh Thể, nguồn mạch và chóp đỉnh của đời sống Kitô hữu, họ dâng lên Thiên Chúa Tế vật thần linh và hiến dâng chính mình cùng với Tế vật ấy.” Điều này thật ý nghĩa đối với đời sống của người tín hữu nói chung và tu sĩ nói riêng, trong việc sống với Thánh Thể và cùng với Thánh Thể, chúng ta cũng được trở nên hy tế thánh cho anh em mình nhờ việc tham dự Thánh Lễ với bàn tiệc Thánh Thể. Nhờ Thánh Thể, chúng ta biết hy sinh, phục vụ vô vị lợi cho anh chị em mình như Chúa mời gọi “Các con hãy yêu thương nhau như Thầy yêu các con” (Ga 15:12). Cũng như sách Giáo lý của Giáo hội Công giáo tuyên tín rằng Bí tích Thánh Thể là “nguồn mạch và đỉnh cao” của đời sống Kitô hữu. Càng mạnh mẽ hơn khi Đức Cố Giáo Hoàng Benedict XVI đã khẳng định, “Nếu không có Bí Tích Thánh Thể, Giáo hội đơn giản là không tồn tại.” Suy tư này đồng nghĩa với tư tưởng của Đức Giáo Hoàng Phanxico nói: “Nếu không có Bí tích Thánh Thể, tất cả những điều Giáo Hội làm đều trở nên vô ích.” Với ý nghĩa này, chúng ta hiểu rằng Giáo Hội làm vì danh Thiên Chúa, và vì Thiên Chúa sống động trong Giáo Hội. Vì thế, nơi nào có Thánh Lễ nơi đó Giáo Hội Công Giáo đang sống và hoạt động. Thật vậy, “Thánh Thể” nói lên sự sống của Giáo Hội trần thế hôm qua, hôm nay và mãi mãi. Như thế, “Thánh Thể” là ánh sáng của niềm hy vọng vĩnh cửu, là bảo chứng tình yêu của ơn cứu độ. Thật vậy, chúng ta cùng nhau thờ phượng Thiên Chúa, cùng nhau lãnh nhận chính Chúa và qua đó, khi chúng ta lãnh nhận “Bí Tích Thánh Thể”, chúng ta sẽ được củng cố, để sống đức tin vững mạnh vào Thiên Chúa; vì bàn tiệc Thánh Thể nuôi dưỡng các tín hữu bằng Mình và Máu Chiên Thiên Chúa, Đấng đã tự hiến để ở lại với nhân loại. Nhờ Người, chúng ta có sức mạnh để bước theo Người cách trung thành (xem 1Pr 2: 21). Đồng thời, chúng ta được thánh hóa hoàn toàn để dâng lên Thiên Chúa, trong một hành động thờ phượng hoàn hảo sẽ đưa chúng ta vào mối tương giao thân mật thiêng liêng với Người (x. Ga 6:56). Chính vì thế, Giáo hội lưu giữ Bí tích Thánh Thể trong Nhà Tạm để người bệnh có thể được lãnh nhận, và cũng để các tín hữu đến thờ phượng, viếng thăm Thiên Chúa bất cứ lúc nào. Do đó, Thánh Thể là ánh sáng của niềm hy vọng cho tất cả những ai tin vào Người như lời của Thánh Aselmô nói: “Đức tin đi tìm kiếm sự hiểu biết.” Nghĩa là đức tin có trước sự hiểu biết cũng giống như Thánh Augutine nói “yêu rồi làm.” Quả vậy, Thiên Chúa yêu con người và ở lại với con người. Đồng thời, Người cho con người có lý trí để con người khám phá về sự hiện diện của Người mỗi ngày trong đời sống cá nhân và đời sống Giáo hội.
Để nói lên “Ánh Sáng” là chính “Thánh Thể” cách thiết thực và cụ thể, tôi xin chia sẻ những ngày tháng đi thăm viếng mục vụ với anh chị em sinh viên của trường. Chúng tôi đến thăm một cụ bà, nhưng rất hiếm khi gặp được cụ. Trong một lần chúng tôi hỏi cụ, tại sao cụ đi vắng thường xuyên thế? Cụ mỉm cười và nói: “Tôi đi thăm một người bạn, để chút bầu tâm sự và nài xin Người chữa lành cho con trai tôi trong tội nghiện rượu.” Nói đến đó, đôi mắt của cụ rưng rưng nước mắt và cụ xin chúng tôi cầu nguyện cho con trai của cụ. Cuối cùng cụ chia sẻ rằng cụ không biết cậy dựa vào ai ngoài Thánh Thể Chúa. Do đó, mỗi ngày cụ đến với Bí Tích Thánh Thể và luôn hy vọng, Người sẽ chữa lành cho con trai của cụ như lời Chúa nói: “Anh em cứ xin thì sẽ được, cứ tìm thì sẽ thấy, cứ gõ cửa thì sẽ mở cho” (Lc 11: 9). Quả thực, niềm hy vọng của bà không làm bà thất vọng, khi bà đặt niềm tin vào Chúa, nơi Bí Tích Thánh Thể, Ánh Sáng niềm hy vọng. Nên, con trai của bà đã được chữa lành, sau nhiều năm, bà kiên nhẫn cầu nguyện, chạy đến với Thánh Thể, nguồn hy vọng duy nhất. Từ đó, niềm tin của bà vào Thiên Chúa ngày càng mãnh liệt và sâu sắc hơn, bằng việc bà đi lễ mỗi ngày, dành thêm thời gian Chầu Thánh Thể, có khi cả ngày. Đồng thời, bà hăng say làm việc bác ái, thăm hỏi và giúp đỡ những người cần đến bà cũng như những người nghèo xung quanh.
Chính vì thế mà Đức Thánh Cha Phanxico đã nhấn mạnh về Thánh Thể cho những ai lãnh nhận mỗi ngày, “Họ không còn sống cho chính mình, cho sự thành công của chính mình, để có được một điều gì đó hoặc trở thành một ai đó, nhưng họ sống cho Chúa Giêsu, như Chúa Giêsu, Đấng hiến mình vì tha nhân.” Với ý nghĩa này, là một tu sĩ, tôi đã sống đúng với sứ mạng mà Chúa trao chưa? Hay tôi còn sống thiếu bác ái, thiếu yêu thương, thích phe nhóm, chưa dám lên tiếng cho sự thật, phục vụ vị lợi hơn là vô vị lợi, ..., thay vì chúng ta phải sống chứng nhân Tin Mừng, yêu thương, bao dung, tha thứ không phân biệt, và một tinh thần phục vụ vô điều kiện vì Nước Trời. Như thế, chúng ta mới có thể nối kết được Thánh Lễ với cuộc sống của chúng ta, để mỗi người tín hữu cũng trở nên tấm bánh bẻ ra cho anh em trong việc đáp trả lời mời gọi của Chúa, Đấng là tình yêu (xem 1Ga 4:16). Vì tất cả những người tin, đều được nuôi dưỡng và trân trọng một cách chân thực bằng việc làm đức tin, sống lời mời gọi yêu thương của Chúa, trong kinh nguyện Thánh Thể: “Hãy cầm lấy mà ăn! … Hãy làm điều này mà nhớ đến Ta.” Đây là lời kêu gọi của Chúa Giêsu đối với từng người chúng ta hãy làm như Chúa đã làm, nghĩa là chính chúng ta cũng hãy nói với anh chị em của mình rằng: “Hãy cầm lấy mà ăn!” tức là chúng ta hãy chấp nhận để người khác “ăn chính chúng ta”, đặc biệt là những người không tử tế với ta, ghét bỏ, loại trừ ta và thậm chí là kẻ thù. Chẳng hạn, một người mẹ có một người con gái và bốn người cháu ngoại bị bệnh tâm thần. Bà ấy bị người đời, hàng xóm cười chê, mỉa mai, coi thường không lui tới vì sự bất hạnh của bà. Mặc dù, những người xung quanh đối xử với bà như thế, nhưng bà không một lời oán trách, hoặc không vì thế mà bỏ con, bỏ cháu của mình. Trái lại, bà vẫn niềm nở chào hỏi mọi người khi gặp gỡ, cũng như, bà rất tận tình yêu thương chăm sóc con cháu một cách không mỏi mệt. Tại sao bà làm được như thế? Vâng, đó chính là sức mạnh của Thánh Thể mà bà được kín múc mỗi ngày qua việc tham dự Thánh lễ và chầu Thánh Thể. Chính Thánh Thể, ánh sáng của niềm hy vọng đã giúp bà biết chấp nhận, trở thành “của ăn” cho con cháu, hay nói cách khác “người được ăn” trong “bữa tiệc của Chúa.” Hình ảnh này đáng cho chúng ta suy tư về đời sống đức tin của bản thân như Thánh Phaolo nói: “Tôi sống không còn phải là tôi sống mà là Đức Kitô sống trong tôi” (Gl 2:20).
Tóm lại, ánh sáng là điều cần thiết trong cuộc sống. Con người sống không thể thiếu ánh sáng. Ánh sáng chiếu soi, giúp con người bước đi vững vàng và làm việc có hiệu quả. Vì thế, người tín hữu không chỉ nhờ ánh sáng tự nhiên mà còn nhờ vào ánh sáng Thần Linh. Với đức tin Kitô Giáo, Thánh Thể, Đấng nuôi dưỡng và cho chúng ta no thỏa nhờ sự hiện diện của Người. Do đó, Thánh Thể là ánh sáng giúp con người tìm thấy hạnh phúc thật, nguồn bình an và sự sống vĩnh hằng trong niềm hy vọng. Thật vậy, những ai đến với Thánh Thể sẽ có trải nghiệm về ánh sáng của niềm hy vọng, ánh sáng không bao giờ lịm tắt. Quả thực, Thánh Thể là nguồn bình an, nguồn hạnh phúc, và sự chữa lành, trong từng hoàn cảnh khác nhau như Chúa Giêsu mời gọi: “Tất cả những ai đang vất vả mang gánh nặng nề, hãy đến cùng tôi, tôi sẽ cho nghỉ ngơi bồi dưỡng” (Mt 11:28). Do đó, Thánh Thể là bảo chứng của tình yêu, là ánh sáng của nguồn hy vọng duy nhất cho những ai tin vào Đức Giêsu Kitô, Đấng cứu độ duy nhất của chúng ta, Người ở giữa chúng ta, hôm nay và mãi mãi.
Nt. Maria Bùi Trường