SỨ MẠNG - PHẢN CHIẾU HÌNH ẢNH THIÊN CHÚA
Một vài năm trước, một tạp chí Kitô giáo đã đăng tải lời than thở của một người phụ nữ. Với chút cay đắng, bà giải thích lý do vì sao mình không tin vào Thiên Chúa. Lý do của bà không liên quan đến tín lý, luân lý hay thẩm quyền của Giáo hội. Đối với bà, niềm tin vào Thiên Chúa và vào Chúa Kitô không phải là những lý thuyết, mà là điều được phản ánh qua gương mặt và cách sống của các Kitô hữu. Bà nói:
“Đừng đến nói với tôi về Thiên Chúa, đừng đến gõ cửa nhà tôi với những tờ truyền đạo hay hỏi tôi đã đón nhận ơn cứu độ chưa. Địa ngục không còn là nỗi đe dọa đối với tôi, vì thực tế tàn nhẫn của cuộc sống này còn đáng sợ hơn cả địa ngục. Tôi thề rằng, ngọn lửa địa ngục còn có vẻ hấp dẫn hơn cái lạnh thấu xương mà tôi đang phải chịu đựng. Và đừng nói với tôi về Giáo hội. Giáo hội biết gì về nỗi tuyệt vọng của tôi khi Giáo hội luôn ẩn mình sau những cánh cửa kính màu, tự khép lại trước những người như tôi? Tôi từng tìm kiếm sự hoán cải và nâng đỡ từ cộng đoàn của các bạn, tuy nhiên tôi chỉ thấy Thiên Chúa của các bạn phản chiếu trong gương mặt các bạn khi các bạn quay lưng với tôi. Tôi chưa bao giờ được tha thứ. Tình yêu chữa lành mà tôi khao khát bị giữ lại và chỉ dành cho những người giống các bạn. Vậy thì hãy rời xa tôi và đừng nói thêm về Thiên Chúa nữa. Tôi đã thấy Thiên Chúa của các bạn hiện diện trong chính các bạn – một Thiên Chúa không cảm xúc và không thể chạm đến. Khi nào Thiên Chúa của các bạn còn giữ lại những điều ấy, tôi vẫn sẽ là người không tin.”
Điều cuối cùng mà Chúa Giêsu yêu cầu chúng ta trước khi Ngài lên trời là hãy đi đến mọi dân tộc và rao giảng về sự hiện diện của Ngài. Tuy nhiên, điều này cần được hiểu theo cách nhập thể, không chỉ như một lý thuyết thần học. Thách đố không phải là, như người phụ nữ kia đã nói, phát tờ rơi tôn giáo, lập kênh truyền hình rao giảng hay cố gắng rửa tội cho thật nhiều người. Sứ mạng đích thực là phản chiếu lòng thương xót và tình yêu của Thiên Chúa – được thể hiện nơi Chúa Giêsu – qua chính gương mặt và hành động của chúng ta.
Khi các ngôn sứ vĩ đại của Israel được Thiên Chúa kêu gọi, họ bắt đầu bằng một nghi thức đặc biệt: ăn cuốn sách luật – tức là ăn chính Kinh Thánh. Một biểu tượng đầy sức mạnh! Điều này có nghĩa là họ phải tiêu hóa lời Chúa và biến nó thành máu thịt của mình, để người khác có thể thấy lời Chúa không chỉ trên một cuộn giấy chết, mà trong một thân xác sống động. Sứ mạng giới thiệu Thiên Chúa cho người khác không đơn giản là đưa cho họ một cuốn Kinh Thánh hay tài liệu tôn giáo, mà là biến đổi như cách ta tiêu hóa thức ăn – để Thiên Chúa trở thành một phần trong thân xác và đời sống của ta. Nếu ta sống được như vậy, người khác sẽ không cần đọc Kinh Thánh để biết Thiên Chúa là ai – họ chỉ cần nhìn vào gương mặt và cuộc sống của chúng ta. Một cuốn Kinh Thánh sống động.
Jean-Paul Sartre, dù là một người vô thần, đã đưa ra một nhận định sâu sắc: con người tự tạo nên gương mặt của chính mình. Theo Sartre, khi sinh ra, ta chưa có một gương mặt mang chiều sâu – chỉ là nét di truyền. Trẻ sơ sinh có ba đặc điểm nổi bật: Thứ nhất, thiếu sự khác biệt cá nhân rõ rệt. Thứ hai, gương mặt không nói gì về tính cách tương lai. Thứ ba, vẻ đẹp hoàn toàn do gene quyết định.
Nhưng thời gian thay đổi tất cả. Từng ngày, từng giờ, khuôn mặt ta được nhào nặn bởi cuộc sống. Sartre cho rằng đến tuổi 40, ta thực sự tạo nên gương mặt của mình – gương mặt trở nên độc nhất, phản chiếu tính cách, nội tâm và những gì ta đã sống. Sau tuổi ấy, gương mặt không còn là món quà thụ động của di truyền, mà là kết quả của lối sống và lựa chọn cá nhân.
Điều đáng suy ngẫm là: điều gì tạo nên gương mặt của mỗi người? Trước tuổi 40, yếu tố di truyền đóng vai trò chính – ta có thể sống ích kỷ mà vẫn giữ được vẻ ngoài cuốn hút. Nhưng sau tuổi đó, gương mặt dần trở thành tấm gương phản chiếu nội tâm – niềm tin, cảm xúc và lối sống của ta. Nếu sống trong lo âu, ích kỷ, hẹp hòi hay cay nghiệt, những điều ấy sẽ hiện rõ trên nét mặt. Ngược lại, một tâm hồn ấm áp, bao dung, khiêm nhường và vị tha cũng sẽ tỏa sáng qua ánh nhìn và nụ cười. Có thể nói rằng: sau tuổi 40, không còn gương mặt nào là trống rỗng – mỗi khuôn mặt đều kể một câu chuyện về cuộc đời và tâm hồn người đó.
Với tư cách là những người có đức tin, sứ mạng của chúng ta là định hình gương mặt mình theo đúng hướng. “Ngôi Lời đã trở nên xác phàm” – và sự hiện thân đó cần tiếp tục. Thiên Chúa không chỉ hóa thân trong bánh thánh, mà còn phải hiện diện trong gương mặt và lối sống của mỗi chúng ta.
Chúa Giêsu nói rằng Nước Trời giống như men. Ngài mời gọi ta để Lời Ngài thấm sâu vào tâm hồn, như men làm dậy bột, như mùa hè làm thay đổi cây cối. Khi lời Chúa thực sự được “tiêu hóa”, nó không chỉ biến đổi nội tâm, mà còn cả diện mạo, ánh nhìn và cách ta hiện diện trong thế giới này.
Vì thế, bước đầu tiên trong sứ mạng loan báo Tin Mừng chính là sự thinh lặng—một sự thinh lặng của biến đổi. Chúng ta cần để Thiên Chúa sống trong mình, để Ngài mang lấy một gương mặt nhân loại qua chúng ta—một gương mặt thể hiện lòng thương xót, sự tha thứ và tình yêu vô điều kiện. Và chỉ khi thật cần thiết, chúng ta mới dùng đến lời nói để rao giảng.
Sr. Têrêsa Tuyết Chinh, OP
Trích dịch từ The Holy Longing – Ronald Rolheiser (tr. 101–104)