SỐNG ĐỜI ĐA MINH THEO TINH THẦN CÁC MỐI PHÚC
Mỗi một Kitô hữu, trong cuộc lữ hành riêng cá nhân, tất cả đều được mời gọi nên thánh trong bậc sống của mình. Bởi con đường nên thánh gắn kết với căn tính riêng biệt, làm phong phú vườn hoa của Giáo Hội. Cũng trong ý nghĩa đó, những con người sống trong ơn gọi tu trì với linh đạo Đa Minh, cho dù đang bắt đầu hành trình hay đang dấn bước, thì con đường nên thánh ấy của người Đa Minh được dệt nên bằng việc kết hiệp mật thiết với Chúa Kitô, sống đời chiêm niệm và dấn thân giảng thuyết như Thánh Đa Minh đã khơi gợi và để lại di sản thiêng liêng này. Con đường nên thánh, trở nên mỗi ngày hoàn thiện hơn, được kín lấy từ Tám Mối Phúc, bài giảng tuyệt vời của Chúa Giêsu (Mt 5,1-12). Khi suy niệm các Mối Phúc trong Tin Mừng chúng ta nhận ra rằng: các Mối Phúc không chỉ là lý tưởng thiêng liêng, nhưng còn là “bản đồ nội tâm” cho người sống căn tính Đa Minh hôm nay.
Tám Mối Phúc không chỉ là kim chỉ nam dẫn chúng ta đến Nước Trời, nhưng còn được ví như là bức tranh vẽ chân dung của Chúa Giêsu, mà chính nơi Ngài là họa ảnh “người” sống các mối phúc. Hãy nhìn vào Chúa Giêsu chúng ta sẽ biết thế nào là tâm hồn nghèo khó, là sống hiền lành, là chịu đau khổ, là khát khao sự công chính, là có lòng thương xót, là có tâm hồn trong sạch, là xây dựng hòa bình và bị bách hại vì lẽ công chính. Chúng ta sẽ khám phá ra Bát Phúc là một mạc khải về Chúa Giêsu. Đó là tám bản tiểu sử ngắn gọn về Chúa Giêsu, là một lời mời gọi chúng ta noi gương Ngài, một con người thuộc trọn về Chúa Cha.
Bước theo con đường Bát Phúc là bước theo Chúa Giêsu, là làm cho trái tim của mình nên giống Trái Tim Chúa Giêsu. Con đường Bát Phúc có khả năng thay đổi lối sống của chúng ta, giúp chúng ta đi tìm hạnh phúc thực nơi chính Thiên Chúa, để cho Thiên Chúa chiếm ngự hoàn toàn. Trong bối cảnh đó, các mối phúc trình bày chân dung của một con người có hạnh phúc trọn vẹn.
“Phúc thay ai có tâm hồn nghèo khó…”. Nếu như sự nghèo khó thiêng liêng này liên quan mật thiết đến những gì mà Thánh Inhaxiô gọi là “sự bình tâm thánh thiện”, thì chúng ta có thể đạt tới sự tự do nội tâm tuyệt vời. “Cần phải giữ cho mình được bình tâm đối với mọi thọ tạo tới mức ta không ước muốn sức khoẻ cho mình hơn bệnh tật, giàu sang hơn nghèo khổ, danh vọng hơn nhục nhã, sống lâu hơn chết yểu, và tương tự như thế đối với mọi sự khác.” Không chỉ là sự nghèo khó trong tinh thần, nhưng chúng ta còn được mời gọi sống nghèo vật chất. Bằng cách này, chúng ta được mời gọi chia sẻ cuộc sống của những người nghèo khổ nhất, cuộc sống mà các tông đồ đã sống, và cuối cùng trở nên đồng hình đồng dạng với Đức Giêsu, Đấng tuy giàu có, nhưng “đã làm cho mình nên nghèo khó” (2 Cr 8,9), (x. Gaudete Et Exsultate, 69,70). Khó nghèo trong lối sống Đa Minh không chỉ là từ bỏ vật chất, nhưng còn là thái độ nội tâm để nhận ra mọi sự là hồng ân, bản thân chẳng có gì để tự hào hay sở hữu. Người Đa Minh luôn sống với tâm hồn đơn sơ, sẵn sàng đón nhận chân lý từ Thiên Chúa và chia sẻ cho tha nhân những gì mình có. Sự khó nghèo ấy cũng thể hiện qua đời sống học hỏi không ngừng, nhưng không tự hào về tri thức có được, mà dùng tri thức để phục vụ việc giảng dạy, và loan báo Tin Mừng.
Hiền lành là một đức tính cần thiết trong đời sống chung cộng đoàn và sứ vụ. Chính sự hiền lành là nhịp cầu nối giữa trái tim con người với ánh sáng Tin Mừng. Điều này cũng được nhận ra nơi Thánh Đa Minh, khi ngài đối xử, sống chung với anh em. Thánh nhân cũng đã bao lần thao thức, khóc lóc lo lắng về phần rỗi của các linh hồn. Thánh Đa Minh không áp đặt, không phán xét nhưng dùng sự hiền lành, đối thoại để dẫn dắt người khác đến với Chân Lý. Theo linh đạo ấy, người Đa Minh cũng học lấy cách đối thoại, cũng như học lấy sự hiền lành để trở nên khí cụ của sự khích lệ, ủi an, hiện diện và hành động cụ thể như chứng từ của Tin Mừng.
Trong một thế giới mà con người thời đại đang có những cơn khát cháy bỏng: khát Lời Chúa, khát công lý, khát sự thật, thì người Đa Minh không thể không tìm cách giúp người khác thỏa cơn khát. Với lối sống giữa đời như ánh sáng và muối, người tu sĩ Đa Minh góp phần xây dựng một thế giới công bằng hơn theo tinh thần Tin Mừng. Trong căn tính Đa Minh, người giảng thuyết không chỉ là “người nói” mà còn là “người đồng hành” – biết cúi xuống, cảm thông, tha thứ và nâng đỡ những ai đang lầm lạc hay đau khổ. Họ trở nên hình ảnh sống động của Đức Giêsu – Mục Tử nhân lành và giàu lòng xót thương.
Sự trong sạch nơi người Đa Minh không chỉ là thanh khiết thể lý, nhưng còn là sự chân thật, minh bạch trong lời nói, hành vi, và ý hướng. Một tâm hồn không vướng bận những tham vọng cá nhân sẽ dễ dàng nhận ra Thiên Chúa đang hiện diện trong mọi biến cố cuộc đời và nơi tha nhân. Căn tính Đa Minh đòi hỏi một đời sống nội tâm vững vàng, để người giảng thuyết không chỉ nói lời Chúa, mà còn sống Lời ấy cách trong suốt. Trong một thế giới đầy chia rẽ, người Đa Minh được mời gọi trở nên người kiến tạo hòa bình – không chỉ bằng lời rao giảng, mà bằng chính đời sống hòa giải và yêu thương. Trong đời sống cộng đoàn, người Đa Minh biết nhẫn nại, bao dung; trong đời sống xã hội, biết lên tiếng bảo vệ người yếu thế, tạo nhịp cầu giữa các nhóm đối lập. Chính nhờ đó, họ làm sáng danh Thiên Chúa là Cha của mọi người.
“Phúc thay ai sầu khổ ...”. Sống căn tính Đa Minh đòi hỏi sự can đảm. Sự thật không luôn được đón nhận, và người giảng thuyết chân chính đôi khi phải chấp nhận bị hiểu lầm, chống đối hay thậm chí loại trừ. Tuy nhiên, thánh Đa Minh và các thánh trong Dòng đã minh chứng rằng: cái giá của việc sống cho chân lý là niềm vui được thuộc trọn về Đức Kitô. Sự kiên vững trong thử thách là dấu chỉ cho thấy căn tính Đa Minh không dựa trên lợi ích, mà trên tình yêu và niềm tin vào Thiên Chúa.
Các Mối Phúc – một đòi hỏi và một lời mời gọi cho chúng ta. Đòi hỏi vì là Hiến Chương Nước Trời nên các mối phúc đòi hỏi công dân của mình sống theo hiến chương đó nếu không muốn có nguy cơ ở ngoài Nước Trời. Vì nếu tôi không sống hiền lành thì tôi sẽ có khuôn mặt nào? Nếu tôi không sống trong sạch thì tôi sẽ chẳng thanh khiết. Nếu không sống công chính thì tôi có nguy cơ sống bất chính. Nếu không sống xót thương thì tôi có nguy cơ sống vô cảm. Nếu không can đảm chịu bách hại vì đạo thì tôi có nguy cơ chối bỏ đạo. Tám Mối Phúc là lời mời gọi vì Chúa cũng đang tiếp tục mời gọi tôi biết dùng con người và đời sống của mình để làm rạng ngời vẻ đẹp của Chúa.
Nt. Maria Mai Phương Thảo