THÁNH CATARINA – TỪ THÁNH THỂ ĐẾN ĐỨC ÁI
Trong những năm gần đây, Thánh Carlo Acutis được nhắc đến như một biểu tượng sống động của tình yêu dành cho Bí tích Thánh Thể. Gương sáng của ngài mời gọi chúng ta thêm lòng say mến Thánh Thể và khao khát kết hiệp sâu xa với Chúa Giêsu. Chính từ sự kết hiệp ấy, chúng ta kín múc được sức mạnh để sống quảng đại, vị tha và yêu thương hơn mỗi ngày.
Là con cái của Thánh Đa Minh (de Guzmán), chúng ta cũng được mời gọi trở về với nguồn cội của Dòng, chiêm ngắm đời sống của các bậc cha anh - những người đã hiến trọn cuộc đời trong tình yêu đối với Thánh Thể. Trong dòng chảy linh đạo ấy, Thánh Catarina thành Siena nổi bật như một chứng nhân đặc biệt, cho thấy một đời sống hoàn toàn bén rễ nơi Thánh Thể. Nhờ đó, Chị đã kín múc được một tình yêu mãnh liệt dành cho con người. Những kinh nghiệm thiêng liêng sâu xa của Chị, được ghi lại trong tác phẩm “Đối thoại” và hàng trăm bức thư, với một niềm xác tín mạnh mẽ: tình yêu đối với tha nhân được khơi nguồn từ sự hiệp nhất sâu xa với Đức Kitô trong Thánh Thể.
1. Lòng sùng kính Thánh Thể nơi Thánh Catarina
Bí tích Thánh Thể là “trường học thiêng liêng” dẫn đưa con người vượt lên trên những giới hạn của lý trí để bước vào cảm nghiệm sâu xa của con tim. Khi khiêm tốn quỳ trước Thánh Thể, con người được mời gọi trở về với nội tâm, lắng nghe tiếng Chúa và để Ngài biến đổi tận sâu bên trong con người mình, như Thánh Phaolô nói: “Phàm ai ở trong Đức Ki-tô đều là thụ tạo mới” (2 Cr 5, 17a) và “Tôi sống, nhưng không còn phải là tôi, mà là Đức Kitô sống trong tôi” (Gl 2, 20a).
Nơi Thánh Catarina Siena, Thánh Thể trở thành trung tâm của toàn bộ đời sống. Để đáp lại long khát khao Thánh Thể của Thánh nữ, Đức Thánh Cha Gregory XI đã ban sắc chỉ cho phép Chị có linh mục riêng để cử hành Thánh lễ, giải tội và rước lễ, đồng thời cho phép sử dụng bàn thờ di động để Chị có thể tham dự Thánh lễ ở bất cứ nơi đâu (x. Raimondo da Capua, Đời sống Thánh Catarina Siena, tr. 284). Thánh Thể trở thành nguồn sống, nuôi dưỡng đời sống thể lý lẫn tâm linh của Chị thánh. Việc Chị sống gần như chỉ nhờ Thánh Thể trong nhiều năm cuối đời cho thấy sự gắn bó mật thiết và niềm tín thác tuyệt đối của Chị vào Thiên Chúa. Chính nhờ nguồn mạch ấy, Chị đã vượt qua những khó khăn, thử thách của thời đại, và can đảm thi hành những sứ vụ lớn lao cho Giáo Hội. Thánh Thể đã thấm nhập vào toàn bộ con người Chị, biến đổi Chị trở thành khí cụ sống động của tình yêu Thiên Chúa giữa lòng Giáo hội và thế giới.
2. Đức ái trong đời sống của Thánh Catarina
Thư của Thánh Giacôbê Tông đồ nhắc nhở: “Đức tin không có việc làm là đức tin chết” (Gc 2,17). Thật vậy, kinh nghiệm sâu xa về Thánh Thể không thể dừng lại ở cảm xúc hay những việc thực hành đạo đức cá nhân, nhưng tất yếu phải dẫn đến những hành động yêu thương cụ thể. Điều này được thể hiện rõ nơi cuộc đời của Thánh Catarina Siena.
Chị đã xác tín mạnh mẽ rằng: “Tình yêu không thể ở yên; nó luôn thôi thúc phải hành động”. Chính cuộc đời của Chị là hoa trái của sự kết hiệp liên lỉ và sâu xa với Chúa Giesu Thánh Thể. Chị cũng viết: “Trong Chúa, các nhân đức nảy mầm; trong tha nhân, chúng sinh hoa kết quả” (Tâm thư, số 50 và 104). Khi chiêm ngắm Đấng đã yêu thương đến cùng, Chị học được cách yêu thương anh chị em mình. Vì thế, Chị khẳng định: “Đức bác ái là tình yêu khôn tả mà con người đã lãnh nhận từ Đấng Tạo Hóa, với tất cả tâm tình và sức lực” (Tâm thư 113). Được nuôi dưỡng bởi Thánh Thể, Chị bước ra cuộc đời với ánh nhìn luôn hướng về những người nghèo khổ, bệnh tật và bị bỏ rơi. Nơi họ, Chị nhận ra chính dung mạo Đức Kitô chịu đóng đinh: “Mỗi lần các ngươi làm như thế cho một trong những anh em bé nhỏ nhất của Ta, là các ngươi đã làm cho chính Ta” (Mt 25,40).
Ngọn lửa trong tim đã thôi thúc Chị không ngừng lên tiếng và hành động. Chị cảm nhận sâu sắc nỗi đau của những phận người bất hạnh, thao thức tìm kiếm hòa bình cho một thế giới đầy chiến tranh, bất ổn và hết lòng dấn thân cho công cuộc hiệp nhất của Giáo hội. Chị can đảm và mạnh mẽ lên tiếng cho sự thật. Những bức thư và lời khuyên của Chị được gửi đến Giáo hoàng, các Giám mục hay các nhà lãnh đạo vừa thấm đẫm tình yêu chân thành, vừa biểu lộ một tinh thần mạnh mẽ, luôn thao thức vì sự hiệp nhất và bình an.
Chiêm ngắm cuộc đời của Chị, chúng ta nhận ra nơi Chị một sức sống mãnh liệt biến Chị từ một “nhi nữ thường tình” trở thành một “nữ anh hùng” của Giáo hội. Sức mạnh ấy được phát xuất từ Thiên Chúa, được nuôi dưỡng bởi Thánh Thể, và lớn lên qua từng hành động bác ái cụ thể, làm cho cuộc đời Chị trở thành chứng tá sống động của Tin Mừng giữa lòng thế giới.
3. Tấm gương cho người nữ tu Đa Minh Thánh Tâm hôm nay
Trong bối cảnh thế giới hôm nay với nhịp sống hối hả và nhiều cám dỗ, sứ vụ của người nữ tu Đa Minh càng cần sự bén rễ sâu trong Thánh Thể. Chỉ khi gắn bó mật thiết với Đức Kitô, đời sống thánh hiến mới có thể trở nên phong phú và sinh động, để việc rao giảng không chỉ dừng lại ở lời nói, nhưng còn được minh chứng bằng chính đời sống, như lời Chúa dạy: “Ai ở lại trong Thầy và Thầy ở lại trong người ấy, thì người ấy sinh nhiều hoa trái” (Ga 15,5).
Công vụ Tổng hội XVII, số 67, của Hội dòng cũng khuyên nhủ: “Trong một thế giới bất ổn hôm nay, chúng ta được mời gọi để chia sẻ với những người đau khổ và thiếu thốn bằng sự cảm thương của Tin Mừng khi thi hành sứ vụ tông đồ”. Vì thế, là người nữ tu Đa Minh Thánh Tâm, chúng ta không chỉ hiện diện như những người phục vụ, nhưng còn được mời gọi trở nên dấu chỉ sống động của lòng thương xót Chúa.
Để sống điều đó, Hiến pháp Hội dòng mời gọi chúng ta học nơi Catarina Siena, biết kiến tạo cho mình một “căn phòng nội tâm,” hầu sống kết hợp mật thiết với Chúa và kín múc nguồn sức mạnh cho mọi hoạt động tông đồ (x. HP 37.2). Thật vậy, giữa một thế giới ồn ào và bận rộn, người tu sĩ cần xây dựng cho mình một đời sống cầu nguyện sâu sắc, gắn bó mật thiết với Thiên Chúa, như cành gắn kết vào thân cây, để kín múc “nhựa sống” là ân sủng giúp chúng ta can đảm đón nhận sứ vụ, mau mắn lên đường và quảng đại dấn thân phục vụ. Bởi nếu thiếu đời sống nội tâm, thì hoạt động tông đồ sẽ trở nên trống rỗng, chỉ mang tính hình thức bên ngoài mà thôi. Ngược lại, nếu chỉ dừng lại ở cầu nguyện mà không dấn thân phục vụ, thì đời sống thánh hiến sẽ thiếu đi chiều kích truyền giáo. Nơi Thánh Catarina, chúng ta nhận ra sự kết hợp hài hòa giữa cầu nguyện và phục vụ, giữa chiêm niệm và hoạt động. Chính nhờ được nuôi dưỡng từ nguồn mạch Thánh Thể, Chị đã trở nên khí cụ của bình an và hiệp nhất cho Giáo Hội và thế giới.
Như vậy, gương sáng của Chị mời gọi mỗi người chúng ta biết không ngừng trở về với nội tâm, sống kết hiệp mật thiết với Chúa Giesu Thánh Thể, để từ đó bước ra với một con tim đã được biến đổi – một con tim biết yêu như Chúa, biết trao ban, phục vụ và hiến mình cho tha nhân.
TẠM KẾT
Nhìn lại cuộc đời của Thánh Catarina Siena, chúng ta nhận ra rằng: Thánh Thể là nguồn mạch cho mọi hoạt động tông đồ của người thánh hiến. Nhờ sự kết hiệp sâu xa với Đức Kitô, toàn bộ đời sống của Chị - từ lời nói, hành động đến những chọn lựa cụ thể - đều được biến đổi, giúp chị sống mạnh mẽ, can trường, không mệt mỏi giữa lòng Giáo Hội và thế giới đầy biến động.
Hôm nay, mỗi người tu sĩ chúng ta cũng được mời gọi hãy trở về với Thánh Thể như nguồn mạch nuôi dưỡng đời sống nội tâm, để từ đó biết mở lòng ra với tha nhân bằng một tình yêu chân thành và quảng đại.
Ước gì, theo gương Thánh Catarina Siena, chúng ta luôn biết làm cho đời mình được bén rễ sâu trong Đức Kitô, để trở nên “máng chuyển ân sủng”, mang tình yêu của Chúa đến cho con người và thế giới hôm nay.