LÒNG MẾN DỆT NÊN CATARINA - NGƯỜI NỮ THỪA SAI
Một ngoại thường trong lịch sử Giáo Hội
Trong lịch sử Giáo Hội, khi nhắc đến sứ mạng thừa sai, người ta thường nghĩ ngay đến nam giới – những người có thể đảm nhận những công việc lớn lao, đi đến những miền đất xa xôi, gánh vác những trách nhiệm nặng nề. Ít ai nghĩ để người nữ, vốn mang phận “chân yếu tay mềm”, lại có thể trở thành nhà thừa sai. Thế nhưng Catarina Siena lại là một ngoại lệ: một nữ môn đệ thừa sai đích thực. Người đã dành cả cuộc đời để sống trọn vẹn ơn gọi thừa sai để phụng sự Chúa, phục vụ Giáo Hội của Chúa.
Hơn nữa, điều khiến ta ngạc nhiên là làm sao một người nữ bình thường như Catarina lại được tôn vinh là Tiến sĩ Hội Thánh, một tước hiệu vốn dành cho những người lỗi lạc? Câu trả lời chính là lòng mến. Chính lòng mến đã kết dệt nên Catarina, biến ngài thành một người nữ thừa sai giữa đời, được Giáo Hội tôn vinh là Thánh Tiến sĩ.
Tuổi thơ và khát vọng dâng hiến
Năm 1347, tại thành Siena, út nhỏ Catarina Benincasa chào đời trong vòng tay yêu thương và bảo bọc của cha Giacomo, một thợ nhuộm giàu có và mẹ Moona Lapa, người phụ nữ khéo léo và tháo vát trong việc quản trị gia đình. Tuổi thơ của Catarina tuy nhẹ nhàng, bình dị nhưng đượm nét vui tươi lạ thường. Một tâm hồn tha thiết yêu mến và được yêu mến lan tỏa niềm vui nội tại. Đó là điều mà bất cứ ai cũng có thể nhận ra khi tiếp xúc, gặp gỡ cô bé này.
Ngay từ thuở bé, ngài đã có lòng mến Chúa cách đặc biệt. Mới 7 tuổi, Catarina đã tự nguyện khấn nguyện trung tín với Chúa, chọn Chúa làm hôn phu duy nhất cho đời mình. Catarina gắn bó mật thiết với Chúa qua việc cầu nguyện. Dẫu mẹ cha cấm cản, ngài vẫn âm thầm cầu nguyện và bị ép gả chồng nhưng Catarina vẫn kiên định không lay chuyển. “Lửa thử vàng, gian nan thử đức”, chính sự dịu dàng và can đảm đón nhận mọi thử thách mà ngài đã cảm hóa được gia đình.
Chúa bảo vệ và yêu thương người Chúa chọn. Ước nguyện trở thành nữ tu dâng hiến trọn đời cho Chúa của Catarina đã thành toàn. Năm 16 tuổi, Catarina được mặc chiếc áo dòng ba Đa Minh. Kể từ đó, ngài sống đời cầu nguyện trong cô tịch, năng khổ chế thân xác và kết hiệp mật thiết với Chúa Giêsu trên Thập giá. Lòng yêu mến Chúa chân thành khiến Catarina nên bạn tâm giao với Ngài.
Lòng mến lan tỏa qua sứ mạng phục vụ Giáo Hội
Tình yêu nung nấu người nữ nhi nhỏ bé này sống gắn bó với Chúa và mở lòng ra với tha nhân. Không chỉ dừng lại ở lời cầu nguyện, Catarina còn phục vụ tha nhân. Sau khi được phúc kiến đính hôn với Chúa trong đức tin, ngài dấn thân chăm sóc, giúp đỡ người nghèo, bệnh nhân ung thư, cùi hủi và cảm hóa những tâm hồn cứng cỏi. Lòng mến biến Catarina thành người nữ thừa sai gieo rắc yêu thương, hòa giải những tâm hồn ghen ghét và hận thù. Catarina đã truyền cảm hứng nên thánh cho nhiều người. Đặc biệt, nét vui tươi cùng hương thơm thánh thiện nơi đời khổ hạnh của ngài đã quy tụ một nhóm người chuyên chăm cầu nguyện và làm việc bác ái. Bên cạnh đó, vẻ đẹp bình dị nhưng sâu sắc về đàng thiêng liêng đã tạo nên nét thần bí nơi người nữ thừa sai này.
Nguồn mạch nuôi dưỡng ơn gọi thừa sai của Catarina chính là đó là “căn phòng nội tâm”, yêu Chúa giữa đời thường. Yêu Chúa bao nhiêu, ngài càng yêu Giáo Hội bấy nhiêu. Chính tình yêu ấy thôi thúc Catarina thực hiện sứ mạng mang tính lịch sử: sang Avignon thuyết phục Đức Giáo Hoàng trở về Rôma, góp phần chấm dứt chia rẽ và chiến tranh. Có thể nói, một nữ nhi bình thường “biết đọc mà không biết viết” lại là phủ lấp hận thù bằng lửa mến yêu thương. Sức mạnh của tình yêu đã biến Catarina thành người kiến tạo hòa bình, nên người bảo vệ chân lý và người thừa sai của Giáo Hội.
Tâm hồn tha thiết yêu mến Chúa và tìm biết ý muốn của Ngài đã thôi thúc Catarina làm tất cả vì ơn cứu rỗi các Linh hồn. Qua tác phẩm Đối thoại, Ngài để lại cho đời kho tàng thiêng liêng trên đàng nhân đức. Nếu có ai đó hỏi tôi vì sao ngài là Tiến sĩ Hội Thánh, thì câu trả lời là: trước khi là Thánh, ngài đã là người vui sống trọn vẹn giữa đời bằng lòng mến, quảng đại, dấn thân. Ngài đã sống trọn chữ yêu giữa đời, yêu Chúa và yêu tha nhân.
Giáo Hội không tôn vinh ngài vì học thuyết lỗi lạc cao siêu, nhưng vì bài học của lòng mến Chúa bình dân, giản dị, tỏa ngát hương thơm thánh thiện. Một đời chỉ nói với Chúa và nói về Chúa như là dấu ấn của người nữ thừa sai tha thiết yêu mến Chúa.
Cuộc đời Catarina là một minh chứng sống động của lòng mến. Lòng mến đó khiến người nữ bình thường thành một nhân vật phi thường trong lịch sử của Giáo Hội. Cũng chính lòng mến đó đã dệt nên Catarina – một nữ thừa sai giữa đời, một người hết lòng yêu Chúa, yêu Giáo Hội và được Giáo Hội tôn vinh.
Sứ vụ thừa sai trong bối cảnh hôm nay
Trong xã hội công nghệ 4.0 này, chỉ với chiếc điện thoại thông minh trong tay, con người dường như có được mọi thứ mà không cần ra ngoài gặp gỡ bất kỳ ai. Chính điều đó khiến nhiều người trở nên cô lập, sống như một “hòn đảo” giữa thế giới ảo. Công nghệ có thể nối kết chúng ta nhưng chỉ tình yêu mới có thể biến đổi và hiệp nhất chúng ta. Vì thế, sứ vụ thừa sai hôm nay không chỉ là bổn phận mà còn là một thách đố lớn lao.
Thật vậy, thế giới ngày nay không cần những nhà giảng thuyết hùng hồn hay những lời lẽ uyên thâm nhưng cần những chứng tá sống động. Trong tông huấn Evangelii Nuntiandi, Đức Giáo hoàng Phaolô VI đã nhấn mạnh: “Con người hiện đại lắng nghe chứng nhân hơn là thầy dạy, và nếu họ lắng nghe thầy dạy, thì chỉ vì thầy dạy ấy là chứng nhân.” Sứ vụ thừa sai không chỉ là hệ tại nói về Lời Chúa mà là sống Lời Chúa giữa đời, để chính đời sống của người thừa sai trở thành lời rao giảng hùng hồn nhất.
Như Thánh Catarina, là một nữ tu, tôi cũng là một người môn đệ thừa sai của Chúa. Tôi được mời gọi sống ơn gọi thừa sai ngay trong chính môi trường cộng đoàn mà tôi hiện diện: sống chung, sống cùng, sống với nhau như một trường học của tình yêu. Chính nơi cộng đoàn, tôi học cách sống và thực thi sứ vụ thừa sai của mình, nơi tình yêu trở thành ngôn ngữ tuyệt vời nhất của người môn đệ thừa sai.
Tình yêu ấy thể hiện qua việc tôi làm những điều bình thường với một tình yêu phi thường, phản chiếu niềm vui đời thánh hiến. Niềm vui đó không chỉ là ân ban cho riêng tôi mà còn là lời rao giảng Tin Mừng cho thế giới và con người ngày hôm nay. Như Đức Giáo hoàng Phanxicô đã viết trong Evangelii Gaudium: “Niềm vui Tin Mừng tràn ngập tâm hồn và đời sống của những ai gặp gỡ Đức Kitô.” (số 1) Chính niềm vui ấy là ánh sáng dẫn đường cho người môn đệ thừa sai, soi chiếu và khỏa lấp những khoảng trống trong một xã hội đang khát khao tình yêu và sự thật.
Nt. Anê Thành Thúy Ngân
(Trích NS Catarina số 52, 2026)