NHỮNG NGHỆ THUẬT CHO “NGƯỜI MÔN ĐỆ - THỪA SAI”.
Giữa nhịp sống dồn dập của thời đại hôm nay, con người nói rất nhiều, nghe rất ít; kết nối không ngừng, nhưng lại có một nỗi cô đơn sâu thẳm. Người tu sĩ mang hình ảnh môn đệ và là người thừa sai sẽ phải làm gì cho mình và cho con người trong xã hội ngày hôm nay? Hay chúng ta cũng bị cuốn theo nhịp sống đó để rồi…. đánh mất tất cả… Chính trong bối cảnh ấy, Lời Chúa vang lên như một lời mời gọi căn bản: “hãy trở về với nghệ thuật lắng nghe”, bởi chỉ nơi đó, người tu sĩ mới thực sự gặp được Thiên Chúa, gặp được tha nhân và gặp lại chính mình.
“THÁNH CATARINA, MẪU GƯƠNG NGƯỜI MÔN ĐỆ- THỪA SAI” gương mẫu cho người tu sĩ hôm nay
Thánh Catarina thành Siena là một mẫu gương rực rỡ về sự kết hợp giữa đời sống nội tâm sâu sắc với những giây phút “lắng nghe” Ngài đã Gặp được Thiên Chúa, gặp được tha nhân và gặp lại chính mình.
và tinh thần dấn thân quyết liệt, đặc biệt phù hợp cho các tu sĩ trong sứ mạng là người môn đệ - thừa sai hôm nay.
I. Nghệ thuật cho người Môn Đệ:
1.Lắng nghe – một chọn lựa hiện sinh.
"Căn phòng nội tâm": Thánh Catarina dạy rằng mỗi người tu sĩ cần xây dựng một "ngôi nhà tâm hồn" ngay trong lòng mình để gặp gỡ Chúa mọi lúc. Đây là nền tảng của một môn đệ: không thể cho đi cái mình không có. Đối với chúng ta, đây là nguồn năng lượng để duy trì căn tính giữa một thế giới đầy biến động.
Khi con người chúng ta biết nhìn lên Thiên Chúa: Chúng ta không che giấu sự non nớt, không khoác lên mình mặt nạ của kẻ mạnh. Trước mặt Thiên Chúa chúng ta dám là chính mình.
Ở bình diện nhân học và phân tâm học, chính sự thành thật ấy mở ra con đường trưởng thành. Con người chúng ta chỉ lớn lên khi dám lắng nghe sự thật nội tâm: những sợ hãi, những mâu thuẫn, những khát vọng chưa được gọi tên. Ai không lắng nghe chính mình thì sẽ tìm cách thống trị người khác để khỏa lấp sự trống rỗng bên trong. Bởi thế, quyền bính đích thực – trong cộng đoàn, Giáo Hội hay xã hội – không phát xuất từ sự áp đặt, mà từ trái tim biết lắng nghe. Lắng nghe ở đây không phải là thụ động, mà là một hành vi trách nhiệm, một thái độ yêu thương, một cách hiện diện trọn vẹn trước người khác. Mỗi chúng ta hãy trở thành con người của trái tim biết lắng nghe: “Lắng nghe Thiên Chúa – để đời ta không trôi dạt vô hướng. Lắng nghe tha nhân – để quyền lực biến thành phục vụ. Lắng nghe chính mình – để được chữa lành và trưởng thành.
2. Lắng nghe Lời Chúa – con đường chữa lành nội tâm.
Chúng ta đang sống giữa thế giới đầy nhiễu loạn. Làm sao sống đúng khi bao tiếng gọi kéo ta về nhiều hướng khác nhau? Làm sao giữ được sự toàn vẹn nội tâm khi lòng ta bị xé nhỏ bởi lo âu, ham muốn, và áp lực thành công? Câu trả lời của Lời Chúa không chỉ dạy ta phải làm gì, mà còn chữa lành ta là ai. Khi Lời Chúa được lắng nghe trong thinh lặng, nó dần dần sắp xếp lại đời sống nội tâm, giúp các xung năng, ký ức và ước mơ tìm lại trật tự hướng về sự sống. Niềm vui Kitô giáo không đến từ việc có nhiều hơn, mà từ việc được định hướng đúng. Người có Lời Chúa làm kim chỉ nam thì không còn sống trong sợ hãi, nhưng trong niềm vui sâu lắng của người biết mình thuộc về đâu.
II. Nghệ thuật cho người Thừa Sai: – ánh nhìn của lòng trắc ẩn
Người tu sĩ "thừa sai" hôm nay được mời gọi ra khỏi vùng an toàn để hiện diện ở những "vùng ngoại biên" của xã hội. Cái nhìn của Đức Giêsu dành cho con người ngày hôm nay là ánh nhìn của lòng thương xót. Ngài không nhìn họ bằng con mắt phán xét, nhưng bằng lòng trắc ẩn. Ngài thấy họ như bầy chiên không người chăn. Đó là hình ảnh của con người mọi thời: lạc hướng, mệt mỏi, đói khát ý nghĩa. Nhiều người hôm nay không thiếu thông tin, nhưng thiếu định hướng; không thiếu hoạt động, nhưng thiếu sự hiện diện yêu thương.
Điều đáng chú ý là Đức Giêsu không vội làm phép lạ, không thỏa mãn những nhu cầu bề mặt, mà là đồng hành với thân phận con người. Trong thần học nhân vị, đó là cách Thiên Chúa bước vào lịch sử: không thống trị từ trên cao, nhưng cúi xuống để nâng con người đứng dậy từ bên trong.
Thánh Catarina nhìn thấy gương mặt Đức Kitô nơi những người bệnh tật và bị bỏ rơi. Tinh thần thừa sai của Ngài không chỉ là lời nói, mà là hành động yêu thương cụ thể.
III. Thánh Catarina- Mẫu gương và bài học cho mỗi người Tu sĩ chúng ta ngày nay.
- Sống sự thật trong tình yêu: Thánh Catarina được biết đến với phương châm "Sống bằng sự thật".
Người tu sĩ chúng ta hôm nay cần gương mẫu trong sự chính trực, dùng tình yêu để cảm hóa và dùng sự thật để phục vụ.
- Lửa nhiệt huyết truyền giáo: "Nếu bạn là người mà Chúa muốn, bạn sẽ đốt cháy cả thế giới." Câu nói nổi tiếng của Thánh Catarina nhắc nhở tu sĩ về ngọn lửa dấn thân, không ngại gian khổ để làm chứng cho Tin Mừng. Thánh Catarina chứng minh rằng: Một tu sĩ chỉ có thể là một nhà thừa sai hiệu quả khi họ là một môn đệ đích thực của Chúa Kitô. Đúng vậy, đây chính là "điểm chạm" cốt lõi trong linh đạo của Ngài. Đối với Thánh Catarina, hoạt động tông đồ không phải là một công việc chuyên môn, mà là sự tràn trề của tình yêu từ việc chiêm niệm.
* Có ba lý do chính khiến việc làm một "môn đệ đích thực" lại quyết định hiệu quả của một "nhà thừa sai":
Sức mạnh từ sự kết hiệp: Ngài ví tâm hồn như một "chiếc bình". Nếu không được đổ đầy bằng việc cầu nguyện và lắng nghe lời Chúa (phận vụ môn đệ), chiếc bình sẽ rỗng tuếch và người tu sĩ chẳng có gì để trao ban cho tha nhân.
Cái nhìn của Đức Kitô: Chỉ khi ở gần Chúa, nhà thừa sai mới có được đôi mắt của Ngài để nhìn thấy phẩm giá của người nghèo, người tội lỗi hay những người đang cần sự an ủi, thay vì chỉ nhìn thấy những gánh nặng hay công việc.
Lòng can đảm trong thử thách: Sứ mạng thừa sai luôn đầy rẫy khó khăn. Chính kinh nghiệm "kết hôn huyền nhiệm" với Chúa đã cho Thánh Catarina sự kiên định để đối mặt với các giáo hoàng, vị vua và cả những cơn dịch bệnh mà không sợ hãi.
Nói cách khác, môn đệ là "gốc", thừa sai là "quả". Nếu gốc rễ không bám sâu vào Chúa, hoa quả của sứ mạng sẽ nhanh chóng héo tàn.
Lời mời gọi cho chúng ta hôm nay bước vào “Vùng ngoại biên”
Trong một thế giới ồn ào, hành vi mang tính ngôn sứ nhất không phải là nói nhiều hơn, mà là thinh lặng trước mặt Chúa. Đó là sự gắn kết của một người môn đệ - một thừa sai đích thực. Chính trong thinh lặng của nội tâm ấy, chúng ta học lại nghệ thuật làm người, làm con của Thiên Chúa, và làm anh chị em của nhau. Xin Chúa ban cho mỗi người chúng ta – như đã ban cho vua Salômôn – một tâm hồn biết lắng nghe, để giữa những đám đông mệt mỏi hôm nay, chúng ta không trở thành những người chăn chiên thuê, nhưng là những con người mang trong mình ánh nhìn trắc ẩn của Đức Kitô. Amen.
Nt. Maria Phụng Liên.
(Trích NS Catarina số 52, 2026)